Nieuwe wapenwedloop: hun ‘veiligheid’ brengt ons in gevaar  

In 2022 bereikten de wereldwijde militaire uitgaven een nieuw record van 2,24 biljoen dollar, na de dramatische escalatie van de Russische invasie in Oekraïne. In Europa en elders wordt na enkele jaren van fiscale versoepelingen als reactie op de crisis opnieuw gesproken over besparingen. Op militaire uitgaven wordt echter niet bespaard, integendeel!

door Christian (Leuven) uit maandblad De Linkse Socialist

Tijdens de oorlog tussen Rusland en Oekraïne heeft Kiev zijn militaire budget tegen 2023 bijna vernegenvoudigd. Het officiële defensiebudget van Moskou voor 2024 vertegenwoordigt een stijging van meer dan 60% (tot 7,5% van het BBP, of meer dan een derde van de overheidsuitgaven van het land).

De grootste invloed op de stijging van de wereldwijde militaire uitgaven zal echter komen van de NAVO en Europa in het bijzonder, aangestuurd door Washington. In 2021 waren de militaire uitgaven van de 31 NAVO-lidstaten meer dan 16 keer hoger dan die van Rusland en de CSTO (Collective Security Treaty Organisation, de bondgenoten van Rusland uit de voormalige USSR). In reële termen lagen de uitgaven van de staten van Centraal- en West-Europa daarmee voor het eerst hoger dan tijdens de vorige Koude Oorlog, en 30% hoger dan in 2013. 

De militaire uitgaven van de VS zijn goed voor 39% van de wereldwijde uitgaven, ruim meer dan die van China (13%) en Rusland (4%). Hoewel de VS verreweg de dominante militaire macht blijft, neemt deze positie relatief af. In 2009 waren de militaire uitgaven van de VS nog zeven keer zo hoog als die van China, een verschil dat nu is afgenomen tot drie keer. In sommige opzichten, zoals het aantal oorlogsschepen, heeft China de VS al ingehaald. Met de spanningen rond Taiwan en de Chinese Zee, om nog maar te zwijgen van het Koreaanse schiereiland, beleeft Azië ook een sterke wapenwedloop. 

Deze griezelig bekende wapenwedloop is het product van een kapitalistisch systeem in verval, op een ogenblik dat de concurrentie op elk niveau steeds harder wordt. De wapenwedloop vergroot het risico op conflicten, waaronder dodelijke regionale conflicten, en economische nawerkingen zoals  verstoorde toeleveringsketens, inflatie en voedseltekorten.

Hun prioriteiten zijn niet de onze

Er wordt hard ingezet op de NAVO-doelstelling voor haar leden om 2% van het BBP aan militaire uitgaven te besteden. Van dat bedrag moet 20% naar uitrusting gaan. Deze doelen worden in naam van de veiligheid gepromoot. Over welke veiligheid hebben ze het eigenlijk? We herinneren ons allemaal nog de overstromingen in de zomer van 2021, toen duidelijk werd dat de prioriteiten van de Belgische regering erin bestonden om 4,5 miljard euro uit te geven aan nieuwe F-35 gevechtsvliegtuigen, terwijl vier van de zes basissen voor civiele bescherming werden gesloten en deze dienst het met minder personeel moest stellen…  

Stel je voor wat er bereikt kan worden als de gigantische sommen geld die nu naar de wapenindustrie gaan, om nog maar te zwijgen van de intellectuele inspanningen en technische capaciteiten, zouden worden ingezet om de grote gevaren aan te pakken waarmee we geconfronteerd worden, waaronder de klimaatcrisis! 

Het monopolie op geweld (en dus op bewapening) behoort tot de core business van de burgerlijke staat. De staat is een instrument dat door de heersende klasse (tegenwoordig de kapitalisten) wordt gebruikt om haar belangen te verdedigen, zowel tegen haar antagonistische sociale klasse (tegenwoordig voornamelijk de arbeiders) als tegen rivaliserende buitenlandse heersende klassen. Om Friedrich Engels te citeren: de staat is in laatste instantie “een groep gewapende mannen.” Oorlog is het natuurlijke verlengstuk van politiek en weerspiegelt de economische belangen van de heersende klasse en de krachtsverhoudingen in de samenleving. Militaire macht is slechts het ultieme instrument in een felle wereldwijde concurrentiestrijd om natuurlijke hulpbronnen en toegang tot markten. 

Maar er is niets onvermijdelijks aan deze mars naar de afgrond. De angst voor massale opstanden en revoluties tegenover oorlog of de dreiging van oorlog, is naast de vernietigende gevolgen van een nucleaire dreiging een belangrijk obstakel om tot een nieuw wereldconflict te komen. Mobilisaties in solidariteit met de Palestijnse bevolking hebben het anti-oorlogsbewustzijn vergroot en we moeten de strijd nu voortzetten door de arbeidersboycot van wapenleveringen en alle materiaal voor de kolonisatiepolitiek op te voeren, als onderdeel van de strijd richting een transformatie van de hele samenleving.

Delen:
Printen:
Voorpagina van De Linkse Socialist