Toenemende militarisering van de NAVO is ook rampzalig voor het klimaat

Door Miranda Stewart (Socialist Party, ISA in Ierland)

In een tijd waarin het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen urgenter is dan ooit, maakt een recent rapport duidelijk dat de militaire uitgavendoelstellingen van de NAVO de wereld in de tegenovergestelde richting duwen. Het rapport ‘Climate Crossfire: How NATO’s 2% military spending targets contribute to climate breakdown’, werd in oktober gepubliceerd door organisaties die opkomen voor ecologische en sociale rechtvaardigheid.

De auteurs schatten dat de militaire CO2-voetafdruk van de NAVO is gestegen van 196 miljoen CO2e in 2021 naar 226 miljoen ton CO2-equivalent (tCO2e) in 2023. De NAVO vraagt dat alle leden ten minste 2% van hun nationale BBP aan militaire uitgaven besteden en dat 20% van die militaire uitgaven naar materieel gaat. De 2%-doelstelling is weliswaar niet direct afdwingbaar, maar staat onder toenemende politieke druk in de context van groeiende inter-imperialistische spanningen.

Wereldwijde uitgaven stijgen

De auteurs concluderen dat in plaats van deze totale verspilling klimaatactie onmiddellijk prioriteit moet krijgen: “Een ongekende emissiereductie in de komende jaren zal alleen plaatsvinden als elk prominent politiek initiatief, en vooral de wereldwijde diplomatieke inspanningen, prioriteit geven aan één doel boven alles – werken aan een radicale en rechtvaardige transformatie van de fossiele-brandstofeconomie in een duurzame economie.”

De uitgavendoelstellingen van de NAVO brengen klimaatrechtvaardigheid op meerdere manieren in gevaar. Zoals het rapport bespreekt, leiden ze tot meer koolstofuitstoot en onttrekken ze waarschijnlijk fondsen aan klimaatmitigatie en -adaptatie. Bovendien, buiten de focus van het rapport, worden ’s werelds groeiende militaire budgetten routinematig gebruikt om milieuonrechtvaardigheid te bewerkstelligen, zoals ontheemding, extractivisme, milieurisico’s en ecologische vernietiging van gemarginaliseerde gemeenschappen.

De roep om meer militaire uitgaven wordt ingegeven door zowel de escalerende Nieuwe Koude Oorlog tussen het Amerikaanse en het Chinese imperialisme als door de winstmotieven van de wapenindustrie. De totale wereldwijde militaire uitgaven zijn al op een recordhoogte van 2,24 biljoen dollar. Ter vergelijking: de wereldwijde uitgaven voor klimaatfinanciering bedroegen in 2021 / 2022 ongeveer 1,3 biljoen dollar. De militaire uitgaven van de NAVO bedroegen 1,16 biljoen dollar in 2021. Als alle lidstaten dat jaar de 2%-doelstelling zouden halen, zou dat 90 miljard dollar meer zijn geweest. Dat zou voor sommige landen een stijging met meer dan 50% betekenen.

Toenemende emissies

Het is niet verrassend dat de militaire uitgaven van de NAVO al veel hoger zijn dan die van haar rivalen in de Koude Oorlog. Deze bedroegen 2.327 miljard dollar in 2021 en 2022, vergeleken met 158 miljard dollar voor de Collectieve Verdragsveiligheidsorganisatie (CSTO, bestaande uit Rusland en bondgenoten) en 578 miljard dollar voor China. Het rapport voorspelt ook dat de militaire uitgaven van niet-NAVO landen waarschijnlijk zullen stijgen als reactie op de wapenwedloop die de NAVO leidt. Dat zal de uitstoot van broeikasgassen en de ernst van gewapende conflicten verder doen toenemen.

Militaire uitgaven en de uitstoot van broeikasgassen zijn nauw met elkaar verbonden. Vooral de productie en het gebruik van militair materieel zijn grote bronnen van vervuiling. De NAVO-norm dat minstens 20% van de militaire uitgaven naar materieel moet gaan, garandeert dan ook extra schade. Ondanks alle greenwashing pogingen van de wapenindustrie, is er geen realistisch potentieel om militaire uitgaven los te koppelen van broeikasgasemissies. Als alle leden de doelstellingen van 2% en 20% zouden halen, zou dit direct leiden tot een toename van 50% van de jaarlijkse uitstoot van broeikasgassen van 196 miljoen tCO2e in 2021 naar 295 miljoen tCO2e in 2028.

Klimaatvluchtelingen

Kapitalistische politici van imperialistische machten, ongeacht hun politieke partij, zijn duidelijk bereid om milieu-onrechtvaardigheid voort te zetten, zowel in dienst van als door middel van militaire uitgaven. De zojuist aangenomen National Defense Authorization Act in de VS bevat een bepaling, voorgesteld door president Biden, die het Ministerie van Defensie toestaat om deel te nemen aan het handhaven van de onmenselijke en vaak dodelijke behandeling van migranten door de VS aan de zuidgrens. Ook de gemilitariseerde reacties van de NAVO en de EU op migratie hebben beruchte dodelijke gevolgen in het Middellandse Zeegebied. Veel van de migranten in beide gevallen zijn klimaatvluchtelingen en ontheemde inheemse volken. Mensen worden van huis en haard verdreven door dezelfde destructieve krachten van kapitalistische extractie en geweld die hen vervolgens aanvallen omdat ze op zoek zijn naar veiligheid.

Oorlog maakt de winning van fossiele brandstoffen mogelijk, naast het feit dat het vereist en gestimuleerd wordt. Sinds 7 oktober hebben zes oliemaatschappijen, waaronder BP, een deal gesloten met Israël voor olie-exploratie voor de kust van Gaza. Het bloedbad maakt de weg vrij voor de fossiele brandstofindustrie, die vervolgens in een vicieuze cirkel die olie kan verkopen voor gebruik in verdere gewelddadige onteigening van inheemse volken.

Breek met het kapitalisme

Terwijl NAVO-leden en andere landen steeds meer geld in de wapenindustrie stoppen om de imperialistische bedoelingen van de VS en zijn bondgenoten te steunen, weigeren ze klimaatverandering prioriteit te geven, ondanks dat het een bedreiging voor de mensheid zelf is. Geen enkel NAVO-lid heeft zich verbonden tot de 43% emissiereductie die volgens het Internationale Panel voor Klimaatverandering (IPCC) nodig is tegen 2030, niet eens om de opwarming te beperken tot 1,5°C.

Dit alles is een aanklacht tegen de wrede en destructieve aard van het kapitalistisch systeem waarin we leven, waar de productie van wapens om mensenlevens te vernietigen prioriteit krijgt boven de behoeften van mensen en ons ecosysteem. We moeten de wapenindustrie uit de handen van oorlogszuchtige kapitalistische profiteurs halen en deze middelen, inclusief de capaciteiten van de werknemers, gebruiken om een wereldwijde transitie naar hernieuwbare energie en andere maatregelen te bewerkstelligen die de vernietiging van onze planeet tegengaan. We hebben geen tijd te verliezen, we hebben nu internationale socialistische verandering nodig.

Delen:
Printen:
Voorpagina van De Linkse Socialist