Allerrijksten werden 1500 miljard dollar rijker in 2023, maar voor onze noden is er geen geld?

2024 begint met berichten over enorme tekorten, onder meer in de sociale huisvesting, de zorg en het openbaar vervoer. De verkiezingen dit jaar kunnen gedomineerd worden door die tekorten, met rechts en extreemrechts die nadruk leggen op hoe die verdeeld worden. Migranten en Franstaligen achteruit duwen, is daarbij hun boodschap. Tegelijk krijgen we echter berichten over hoe de allerrijksten hun obscene rijkdom nog zagen aangroeien of hoe topmanagers in het Verenigd Koninkrijk op 3 januari al meer verdiend hadden dan een gemiddeld jaarloon van een werknemer.

De propaganda dat er geen geld is voor onze noden en dat er na de verkiezingen opnieuw forse besparingen nodig zijn, is duidelijk gebaseerd op een mythe. Middelen zijn er wel degelijk genoeg, we moeten ze halen waar ze zitten. Niet bij de sociale huurders, de werklozen of asielzoekers, maar bij de superrijken. Een miljonairstaks op de superrijken, wat PVDA centraal zal stellen in haar verkiezingscampagne, is een goede start en meteen ook een antwoord op de verdeeldheid die rechts en extreemrechts promoten.

De Bloomberg Billionaires Index van de 500 rijkste mensen ter wereld becijferde dat dit select groepje het afgelopen jaar 1500 miljard dollar (1.358 miljard euro) rijker werd. Daarmee maken ze het dipje van 2022 goed. De technologiemiljardairs stonden vooraan met Elon Musk die opnieuw de rijkste persoon ter wereld is. Het zegt iets over hoe rot het kapitalisme is als een gekke narcist de rijkste persoon ter wereld is. Musk werd 86,4 miljard euro rijker op één jaar tijd. Per dag is dat 236 miljoen euro en per uur 9,8 miljoen euro. Amazon-baas Jeff Bezos werd 63,4 miljard euro rijker in 2023.

De grootste verliezer in 2023 was de Indische miljardair Gautam Adani die in januari vorig jaar onder vuur lag wegens corruptie en fraude. Dit jaar begon echter goed voor Adani. Het Indisch Hooggerechtshof kondigde aan dat het onderzoek heel snel tot conclusies moet komen en dat er geen verder onderzoek nodig is. Zo zien we meteen welke rol het staatsapparaat en het gerecht spelen in de verdediging van de belangen van superrijken. De waarde van de bedrijven van Adani schoot sindsdien terug de hoogte in.

De superrijke bazen laten ook hun topmanagers meeprofiteren. Een gemiddelde CEO van een Brits beursgenoteerd bedrijf had op donderdag 3 januari, rond de middag, al 35.000 pond verdiend, evenveel als het mediaan brutojaarloon van een Britse werknemer. ‘Fatcat Thursday’ werd deze mijlpaal genoemd. In België valt die ‘graaidag’ enkele dagen later. Voor de topmanagers is dat overigens een reden om hun eigen toplonen goed te praten. Hun lonen vergelijken ze altijd met andere managers die nog meer verdienen. Onze lonen daarentegen worden steevast vergeleken met collega’s die minder verdienen. ‘Concurrentiepositie’ krijgt een andere invulling naargelang de plaats op de maatschappelijke ladder die men inneemt. Vorig jaar gingen de Britse CEO’s er met 9,5% op vooruit terwijl een gewone werkende het met een stijging van 6% moest stellen. De kloof neemt dus verder toe.

Vorig jaar was er een open brief waarin werd opgemerkt: “De accumulatie van extreme rijkdom door de allerrijksten is een ramp voor de economie, de ecologie en de mensenrechten. Ze ondermijnt de politieke stabiliteit over de hele wereld.” Dit was geen initiatief van de radicale linkerzijde. De open brief werd mee ondertekend door voormalig premier Yves Leterme (CD&V). Het is een indicatie van een groeiend besef dat de toenemende ongelijkheid een motor is achter de instabiliteit van de huidige periode.

Dé vraag is natuurlijk wat er aan kan gedaan worden. Op de goodwill van de gevestigde politici moeten we niet rekenen. Die spreken zich pas uit over de ongelijkheid als het hun systeem in gevaar brengt, maar zwijgen ondertussen over antwoorden. De arbeidersbeweging is de enige die in staat is om een krachtsverhouding op te bouwen waarmee de machtspositie van de superrijken kan bedreigd worden, een noodzakelijke voorwaarden om de ongelijkheid aan te pakken. De superrijken hebben veel rijkdom en veel macht, ze trekken op alle niveaus aan de touwtjes. Maar ze hebben ook het nadeel dat ze met weinig zijn. De arbeidersbeweging heeft het voordeel dat ze potentieel beroep kan doen op de miljarden gewone werkenden en armen in deze wereld.

Dat potentieel waarmaken vraagt natuurlijk om een benadering en programma gericht op maatschappijverandering. Dat is een kerntaak van de revolutionaire socialisten van LSP als onderdeel van International Socialist Alternative. Onteigen de klimaatcriminelen en uitbuiters, voor een socialistische samenleving waarin de meerderheid van de bevolking democratisch beslist over hoe wordt geproduceerd en hoe de beschikbare middelen worden ingezet!

Delen:
Printen:
Voorpagina van De Linkse Socialist