Besparingen tegenhouden met strijd voor hogere lonen en betere openbare diensten

Tijdens de pandemie hielden de sociale en gezondheidssector ons overeind. De energiecrisis toonde de waanzin van speculatie op basisvoorzieningen; het populariseerde de oproep voor energie in publieke handen. Telkens moest de overheid tussenkomen waar de privé faalde door de winstbelangen van het grootkapitaal. Toch wil de Europese Commissie terug naar vroeger en zet ze besparingen op de agenda.

Na loon- en jobverlies tijdens de pandemie verloren we verder met graaiflatie en woekerprijzen voor energie. In 2022 liepen volgens Eurostat 95,3 miljoen mensen in de EU (of 21,6% van de bevolking) risico op armoede of sociale uitsluiting. De nominale loonsverhogingen van de laatste jaren bleven ver achter op de prijsstijgingen en de fiscale hulp aan gezinnen tijdens en na de pandemie loopt bijna overal ten einde. 

In plaats van een loon-prijsspiraal zagen we over de hele wereld een winst-prijsspiraal. Over 2021 en 2022 haalden de Belgische bedrijven winstmarges van 45%! In de eerste helft van 2023 keerden Europese bedrijven al meer dan €170 miljard uit aan dividenden. Terwijl de recordwinsten, die slechts met minimale overwinstbelastingen werden beperkt, ons naar galopperende inflatie duwden, werd er teruggegrepen naar klassieke monetaire recepten: het optrekken van intrestvoeten op leningen. Dit om zogezegd de vraag naar goederen en diensten in te dammen. Voor de werkende klasse betekent dit een tweede keer voor de crisis betalen want deze politiek werkt enkel onrechtstreeks: de vraag daalt pas in een economische recessie met bijhorende faillissementen en stijgende werkloosheid.

Terug naar ‘business as usual’?

Intussen leiden de hoge intrestvoeten in combinatie met de zeer hoge publieke en private schuldgraad al tot betalingsproblemen die wel eens besmettelijk kunnen worden. Om ‘financiële stabiliteit te bewaren’ moet de vinger terug op de knip volgens de Europese Commissie. Voor haar betekent een budget in evenwicht immers hetzelfde als besparen op openbare diensten en sociale zekerheid, tot 45 miljard alle Europese overheden samen. Oorlogs- en wapenuitgaven door de lidstaten – goed voor in totaal €320 miljard in 2022 en nog verder aan het groeien – worden alvast niet in vraag gesteld. Die prioriteiten verduidelijken meteen wiens belangen ze dient, maar kunnen we eigenlijk iets anders verwachten van deze vertegenwoordigers van het grootkapitaal?

Die recessie tekent zich nu af aan de horizon. De orders in de industrie lopen al terug. Een nieuwe besparingsgolf is werkenden een derde keer doen betalen en zal de economische crisis enkel verdiepen. Terwijl er met €750 miljard aan Europees geld gestrooid wordt om nieuwe winsten te garanderen in de zogenaamde strategische sectoren, zullen de overheden van de lidstaten zich verstoppen achter de Maastrichtnormen, om de winsten (grotendeels) onaangeroerd te laten en de kosten af te wentelen op onze openbare diensten en sociale zekerheid. De hoofdrol van de EU is ook gewoon het faciliteren van kapitaalcirculatie, over de landsgrenzen van de lidstaten heen, om efficiënter onze arbeid uit te buiten voor hogere winsten. 

Nood aan strijdsyndicalisme van onderuit

De Eurobarometer van begin december toonde wederom dat de strijd tegen armoede en kwalitatieve gezondheidszorg bovenaan staat in de bezorgdheden van werkenden over heel Europa. Om de winstvoeten hoog te houden en de investeringen in de strategische sectoren te vrijwaren, zullen de patroons en hun vertegenwoordigers echter resoluut de factuur naar de werkende klasse doorschuiven. Tegelijk verhoogt de repressie tegen vakbondsmilitanten over heel Europa. Het overlegsyndicalisme heeft de achteruitgang van onze werk- en leef-omstandigheden slechts minimaal kunnen afremmen over de laatste decennia.

Een Europese betoging kan een belangrijke eerste stap zijn in de opbouw van het verzet en voor het ontwikkelen van strijdsyndicalisme van onderuit! Een stap naar een echte Europawijde campagne van de arbeidersbeweging, met een coördinatie van Europese stakingsdagen bijvoorbeeld, voor herinvesteringen in openbare diensten maar ook voor koopkracht. Het politiseren van de discussies op de werkplek via informatiecampagnes en personeelsvergaderingen zou daartoe een belangrijke aanloop betekenen. We moeten daarbij de discussie aangaan over welk politiek programma de arbeidersbeweging nodig heeft om de besparingen echt te stoppen. Hoe bouwen we aan internationale solidariteit in strijd?

  • Inenting tegen inflatie en onderlinge concurrentie tussen werkenden in Europa: (herstel van) loonindexering in heel Europa!
  • Voor herfinanciering van openbare diensten: haal het geld uit de rijke zakken. We gebruiken de winsten voor sociaal rechtvaardige ecologische transitie en een massieve herinvestering van de openbare diensten
  • Stop de terugbetaling van de publieke schulden. Voor progressieve winst- en vermogensbelastingen tot en met de nationalisatie van de financiële sector om kapitaalvlucht te stoppen.
  • Er zijn geen monetaire en fiscale oplossingen voor de crisis van het kapitalisme: nationalisatie van de sleutelsectoren van de economie onder controle van de arbeidersbeweging.

Over deze methodes en eisen willen International Socialist Alternative (ISA) en de Linkse Socialistische Partij (ISA in België) de discussie aangaan op de werkplekken en met alle strijdbare syndicalisten. We zijn actief in strijdbewegingen in 15 Europese landen en op alle continenten. We koppelen deze strijd aan die voor socialistische maatschappijverandering en bouwen aan revolutionaire partijen van werkenden en jongeren om voor die ideeën op te komen in de arbeidersbeweging. Contacteer ons, vraag meer info en sluit je aan!

Stop extreemrechtse vloedgolf

De strijd voor de meerwaarde op onze arbeid niet voeren, laat overal ruimte aan extreemrechtse krachten om migranten en vluchtelingen aan te wijzen als degenen die de koopkracht en levensstandaard van de werkenden ondermijnen. Met hun campagnes tegen “woke”, de feministische strijd, en “genderideologie” viseren ze de strijd tegen elke vorm van onderdrukking. Meer geweld tegen vrouwen, mensen van kleur en LGBTQIA+ is het resultaat. De arbeidersbeweging moet een onverzettelijke strijd voeren voor de eenheid van de hele werkende klasse. Alles wat ons verdeelt, verzwakt ons!

Solidariteit met Gaza!

Niemand is vrij, vooraleer iedereen vrij is! Woorden kunnen het lijden en de onmenselijkheid waarvan we getuige zijn in Gaza niet vatten. De druk op onze regeringen tegen hun betrokkenheid en steun aan deze criminele Israëlische regering moet verder opgevoerd worden. Oorlog is nog nooit gevoerd in het belang van de werkenden. De arbeidersbeweging heeft er zelf alle belang bij de grote solidariteit om te zetten in een beweging van stakingen, bezettingen en boycot acties, … om de Israëlische oorlogsmachine en de nieuwe wapenwedloop tot halt te brengen.

Delen:
Printen:
Voorpagina van De Linkse Socialist