Postuum. André Henry (1938-2023)

Kameraad André Henry is op 85-jarige leeftijd overleden. Hij werd geboren in 1938 in Gilly, in een tijd waarin de trotskistische militanten van die tijd (Léon Lesoil, Jules Henin) een massale aanhang hadden in de steenkoolmijnen en een beslissende invloed in het Maison du Peuple in Gilly. André bracht zijn jeugd door in een arbeidersmilieu dat doordrenkt was van klassenstrijd, vooral omdat zijn vader zelf een trotskistische militant was en er thuis vaak discussies plaatsvonden.

Door Guy Van Sinoy

Op 15-jarige leeftijd ging hij als leerjongen bij de glasblazerij werken, waar hij geleidelijk het vak van glassnijder leerde. Op zijn 17e werd hij lid van de Socialistische Jonge Wacht. In die tijd waren er nog steeds corporatistische vakbonden in de glasblazerij die niet voor de staking van 60-61 waren. In januari 1961 besloot een corporatistische vakbond (UVMB) de oven stil te leggen na een technisch incident. Dit werd gevolgd door 4 maanden van een kortere werktijd en, toen de fabriek werd overgenomen door Glaverbel, een loonsverlaging van 3% gedurende 5 jaar als compensatie voor de reparatie van de oven en een clausule van sociale vrede van een jaar.

In 1964 sloot André zich aan bij de 4e Internationale. In datzelfde jaar lanceerde hij, samen met een aantal glasarbeiders die tegen het corporatistisch syndicalisme waren, La Nouvelle Défense, een vakbondsblad voor een strijdbaar syndicalisme. Met een oplage van 1000 exemplaren had dit blad een bereik dat veel verder ging dan de fabriek in Gilly, maar gekend was onder glasarbeiders in de hele regio. In 1967 eiste La Nouvelle Défense de terugbetaling van de looninhoudingen van 1961. De corporatistische vakbonden waren verplicht dit voorbeeld te volgen en het ACV en het ABVV steunden dit, wat resulteerde in een collectieve overeenkomst in 1967. In plaats van het ingehouden bedrag aan elke werknemer afzonderlijk uit te betalen, stelde La Nouvelle Défense voor dat Glaverbel het geld in een garantiefonds zou storten om de pensioenen van de werknemers die met vervroegd pensioen gingen aan te vullen. Deze methode werd in 1968 aangenomen. Vervroegd pensioen op 60 jaar werd toegestaan met een toelage die een inkomen van 85% van het nettoloon garandeerde en een volledig pensioen op 65 jaar.

Vanaf deze grote overwinning ging alles in een hogere versnelling. In mei 1970 beslisten de glaswerkers van Gilly, Lodelinsart, Roux en Splintex na twee algemene vergaderingen in de ‘Ruche verrière’ (1) om aan te sluiten bij de Algemene Centrale van het ABVV en de corporatistische vakbonden op te geven. In juni 1970 staakten alle glasarbeiders in de regio Charleroi uit solidariteit met de delegees van Caterpillar die voor de rechtbank gedaagd waren nadat de Metaalbond van het ABVV hun vakbondsmandaat had ingetrokken. Na algemene vergaderingen in alle afdelingen van de fabriek werd André Henry in 1971 verkozen tot hoofdafgevaardigde van de Algemene Centrale. De directie van Glaverbel weigerde deze verkiezing te erkennen, maar moest deze na twee stakingsdagen toch accepteren.

Na een woordenwisseling tussen André en een ploegbaas in februari 1973, verbood de directie André Henry nog één voet in de fabriek te zetten. Dit kwam neer op ontslag op staande voet. Als reactie besloot een algemene vergadering van arbeiders unaniem om onmiddellijk het werk neer te leggen. De fabriek werd bezet en er werd een stakerscomité gekozen waarin de delegees een minderheid vormden (20 arbeiders en 6 delegees). De fabriek stond toen onder controle van het stakerscomité. Om de ovens niet uit te schakelen, werd de productie van glasplaten voortgezet, maar in niet-standaard formaten die onmogelijk te verkopen waren. Geconfronteerd met de vastberadenheid van de arbeiders moest de directie inbinden en alle maatregelen tegen de hoofddelegee intrekken.

Er waren nog tal van voorbeelden van strijd van de arbeiders van Glaverbel. In mei 1974 bijvoorbeeld was er een nationale staking van 12.000 glasarbeiders waarbij een regionaal stakerscomité werd verkozen. Deze staking was gericht tegen het willekeurig ontslag van een delegee bij Multipane, een bedrijf dat onderdeel was van de BSN-groep waartoe ook Glaverbel hoorde.

In januari 1975 kondigde BSN de sluiting aan van de oven van Glaverbel Gilly. De arbeiders van Gilly gingen met de bus naar Brussel om het hoofdkantoor van Glaverbel in Bosvoorde te bezetten. Op 17 februari 1975 namen 700 arbeiders van Glaverbel-Gilly de trein (2) naar Parijs om het hoofdkantoor van BSN te bezetten. Ze ontzetten Antoine Riboud, de baas van de multinational (die zijn toevlucht had gezocht in de toiletten) zodat hij uitleg kon komen geven aan de arbeiders. In 1979 begon de strijd voor de nationalisatie van Glaverbel onder arbeiderscontrole. BSN, de regering en de vakbonden sloten een akkoord om 270 ‘overtollige’ arbeiders om te scholen met behoud van hun volledig loon.

Kortom, een kort artikel als dit kan de vele gevechten waarin kameraad André Henry een rol speelde niet samenvatten.

Voetnoten

(1) La Ruche verrière: een gebouw in Lodelinsart dat diende als Volkshuis voor de glasblazersvergaderingen.

(2) In die tijd duurde het 6 uur met de trein om van Brussel naar Parijs te gaan en terug te komen!

Delen:
Printen:
Voorpagina van De Linkse Socialist