Home / Partijnieuws / CWI Nieuws / Strijd voor leefbare planeet is internationaal!

Strijd voor leefbare planeet is internationaal!

Verslag vanop een bijeenkomst van het Internationaal Uitvoerend Bureau van het CWI door Tom Costello, lid van Socialist Alternative (het CWI in Engeland en Wales)

Uit een vernietigend verslag van het Intergouvernementeel Panel inzake klimaatverandering van vorig jaar blijkt dat we nog maar twaalf jaar de tijd hebben om actie te ondernemen voordat er een wereldwijde temperatuurstijging van 1,5°C plaatsvindt. We hebben nu niet alleen te maken met klimaatverandering, maar ook met een existentiële crisis, die de vraag doet rijzen in welke wereld de jongere generaties zullen leven.

De effecten van de crisis zijn nu al wereldwijd voelbaar. Klimaatwetenschappers hebben dit jaar vastgesteld dat de permafrost in het Canadese Noordpoolgebied 70 jaar eerder ontdooit dan voorspeld. Er is een nieuwe wereldwijde vloedgolf van bosbranden aan de gang – in Californië woeden er bosbranden over een gebied dat ongeveer 500% groter is dan in 1972.

Maar de omvang van de crisis komt het meest tot uiting in de neokoloniale wereld. 350 miljoen mensen in Zuidoost-Azië en Afrika hebben dit jaar te maken gehad met een enorme hittegolf. Temperaturen tot 48°C in Noord- en Centraal-India hebben het leven gekost aan meer dan 36 mensen – het werkelijke cijfer zal waarschijnlijk een pak hoger zijn. In het huidige tempo zal er vóór 2050 een enorme piek in het aantal klimaatvluchtelingen zijn naarmate mensen uit hun huizen worden verdreven omdat grote delen van de wereld onherbergzaam worden.

Het is in deze situatie dat een nieuwe generatie jongeren en werkenden zich begint af te vragen: hoe gaan we de crisis het hoofd bieden? Wat voor soort politieke verandering zal nodig zijn om de crisis aan te pakken? Het is in dit kader dat het Internationaal Uitvoerend Bureau van het CWI een discussie hield over de klimaatcrisis en een gezamenlijk antwoord en programma als antwoord op deze crisis.

Jongeren wijzen de weg

Met de groeiende verontwaardiging en angst over de ontwikkeling van de klimaatnoodtoestand, worden politici geconfronteerd met een toenemende druk om antwoorden te vinden. Het oude antwoord – dat het de schuld is van de werkenden als consument – is volstrekt onbevredigend gebleken.

Een resultaat van deze ontwikkeling is te zien in de Verenigde Staten. Alexandria Ocasio-Cortez, lid van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden en een zelfverklaarde democratische socialiste, heeft het idee van een ‘Green New Deal’ geïntroduceerd. Met het voorstel om een belastingverhoging op de superrijken te gebruiken voor de financiering van groene banen en duurzame infrastructuurprojecten, is het gelukt om een massaal draagvlak te creëren onder de werkenden en delen van de middenklasse. Uit een recente peiling van het Marist College in New York bleek dat 63% van de respondenten het idee van een Green New Deal steunde.

Dit weerspiegelt een bredere maatschappelijke trend op internationaal niveau. Werkenden, studenten en jongeren zoeken naar radicalere ideeën, terwijl het politieke establishment en de heersende klasse niet verder kwamen dan valse beloften en loze gebaren. Er is een groeiend besef dat het huidige economische systeem niet in staat is om aan de behoeften van de planeet te voldoen. In een recent Carbon Majors Report werd vastgesteld dat sinds 1988 slechts 100 bedrijven in de wereld verantwoordelijk waren voor 71% van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen.

Het is voor velen geen verrassing dat de ontevredenheid en woede van miljoenen jongeren tot uitdrukking komt in het #YouthStrike4Climate. De beweging ontstond in augustus 2018 toen een 16-jarige student, Greta Thunberg, in Stockholm buiten de Riksdag (Zweeds parlement) demonstraties begon te organiseren om onmiddellijke actie te eisen om het klimaat te redden. Het is sindsdien geëxplodeerd met 1,5 miljoen mensen over de hele wereld die op 15 maart de scholen en universiteiten hebben verlaten. De volgende golf is bestempeld als een ‘Earth Strike’, naar aanleiding van Greta’s oproep aan de werkenden om een walk-out te organiseren om het verzet uit te breiden en te ontwikkelen.

Tijdens een recente toespraak voor de VN-conferentie over klimaatverandering in Polen zei Thunberg: “We kunnen een crisis niet oplossen zonder deze als een crisis te behandelen. We moeten de fossiele brandstoffen in de grond houden en we moeten ons richten op rechtvaardigheid. Als oplossingen binnen het systeem zo onmogelijk te vinden zijn, moeten we misschien het systeem zelf veranderen.” Dit is een uitdrukking van een groeiende stemming op de #YouthStrikes. In veel opzichten beweegt het bewustzijn zich in een antikapitalistische richting. Voor een brede laag van de jongeren is het streven van het kapitalisme naar eindeloos winstbejag volledig onverenigbaar met echte klimaatrechtvaardigheid.

Wereldwijde opstand

Een rode draad in de discussie was het hoge niveau van internationalisme tijdens de stakingen. Er wordt algemeen erkend dat, omdat klimaatverandering niet in één land kan worden aangepakt, de beweging een mondiaal karakter moet hebben, gebaseerd op sterke banden tussen campagnes in alle landen. Het CWI, als een verenigde en internationale organisatie van socialistische activisten, heeft dit proces bij elke stap aangemoedigd en geïntegreerd in elk aspect van haar tussenkomst in de klimaatbeweging.

Het is van vitaal belang dat we over de grenzen heen solidariteit opbouwen tussen de #Youth Strike en de georganiseerde arbeidersbeweging. In Noord-Ierland hebben werkenden de scheepswerf Harland & Wolff in Belfast bezet uit protest tegen banenverlies. In een periode van dalende winstgevendheid dreigen 130 banen verloren te gaan. De logica van de kapitalistische markt schrijft voor dat, waar geen winst te behalen valt, de arbeidersgemeenschappen nog meer ontberingen moeten doormaken. Dit zal de problemen van een nieuwe generatie jongeren, die momenteel een steeds onzekerder wordende arbeidsmarkt betreden, nog verergeren.

De Socialist Party (CWI in Ierland) speelt door haar invloed in de Noord-Ierse vakbondsbeweging een belangrijke rol bij het ondersteunen van de eis voor nationalisering om banen te redden. We hebben de eisen gekoppeld aan de klimaatbeweging, door te vragen om democratische controle, omscholing van de werknemers in de productie van apparatuur voor hernieuwbare energie, als onderdeel van een overgang naar 100 procent groene werkgelegenheid.

Deze oriëntatie op de arbeidersklasse wordt door alle afdelingen van het CWI opgenomen. In Australië hebben de jongerenstakingen zich gericht op de Labour-regering van Queensland, die toestemming heeft gegeven voor de opening van een nieuwe kolenmijn door de reus Adani. Deze nieuwe mijn zou alleen maar rampzalige gevolgen hebben voor de arbeiders, de inheemse bevolking en de vele bedreigde diersoorten die rondom de mijn leven.

De steenkoolwinning in de regio zal de kwaliteit van het water in het bekken van Galilee aantasten, een bekken dat 20.000 mensen van water voorziet. De Socialist Party (CWI in Australië) is enthousiast tussengekomen in het protest en verdedigt de noodzaak van publiek eigendom om werkenden die afhankelijk zijn van de fossiele brandstoffenindustrie om te scholen voor de ontwikkeling van hernieuwbare energie.

Er is een gemeenschappelijke internationalistische aanpak van onze afdelingen. We zullen dit op 21 september verdedigen met een internationale interventie in Parijs. “System change, not climate change – vecht voor een socialistisch alternatief” wordt daarbij onze centrale slogan.

Democratisch plan voor de planeet

Zoals Marx het uitdrukte, “ondermijnt de kapitalistische productie de bronnen van alle rijkdom – de aarde en de arbeidersklasse.” Dit idee was de leidraad voor de discussie tijdens de IEC-vergadering van het CWI. We hebben onze gemeenschappelijke marxistische benadering van het milieu opnieuw bevestigd door de vernietiging van de planeet te koppelen aan een systeem dat gedijt op de uitbuiting van de arbeidersklasse over de hele wereld.

Elke actie die kapitalistische regeringen kan ondernemen, zal te weinig en te laat zijn. We moeten handelen in de wetenschap dat het kapitalisme niet geschikt is om de klimaatnoodtoestand aan te pakken en de wereld naar een schone en duurzame toekomst voor de mensheid te leiden. Een programma om de crisis aan te pakken zal vooreerst gratis, toegankelijk en hoogwaardig openbaar vervoer moeten garanderen. Dit zou gepaard gaan met massale overheidsinvesteringen om ecologische huisvesting voor iedereen te garanderen.

Dit zal een bredere verandering vereisen. We moeten het kapitalistische systeem zelf aanpakken. Als eerste stap zou dit betekenen dat we de energiebedrijven, het transport, de agro-industrie en de grote sectoren uit handen van de profiteurs moeten nemen. Een systeem van arbeiderscontrole en -beheer zou de basis leggen voor een democratisch socialistisch plan van duurzame productie, gebaseerd op de behoeften van de mensen en de planeet en niet van een elite die uitbuit.