Home / Belgische politiek / Nationaal / Ondanks afstraffing in verkiezingen, zet N-VA koers voor nieuwe asociale rechtse Vlaamse regering

Ondanks afstraffing in verkiezingen, zet N-VA koers voor nieuwe asociale rechtse Vlaamse regering

Foto: Jean-Marie Versyp

Voor de verkiezingen leek het een evidentie dat de rechtse Vlaamse regering van N-VA, CD&V en Open VLD nadien zou doorgaan. De regering beschikte over een bijzonder grote meerderheid – ook zonder de liberalen was er een meerderheid. Het resultaat van 26 mei zorgde echter voor een haar in de boter. Samen verloren de drie regeringspartijen in de Vlaamse verkiezingen 13%. N-VA verloor 7% en ook CD&V kreeg een zware klap met -5%. Het extreemrechtse Vlaams Belang werd de tweede partij en ging 12% vooruit. Dit maakte een verderzetting van de rechtse regering minder eenvoudig. Maar nu gaat De Wever er toch voor.

Gedurende iets meer dan twee maanden werd de deur voor onderhandelingen met het Vlaams Belang open gehouden. Daarmee maakt N-VA zich op om na de volgende lokale verkiezingen van 2024 effectief coalities met extreemrechts te kunnen vormen. De traditionele partijen reageerden amper op de ‘schijnonderhandelingen’ met extreemrechts, wellicht om zelf niet uit de gratie van De Wever te vallen. SP.a hoopte tot op het laatste moment op een Antwerpse coalitie en ook Groen toonde zich opvallend bereid tot regeringsdeelname. Ondanks de zware electorale opdoffer voor N-VA in mei positioneerde De Wever zich als de grote spelmaker. De traditionele partijen lieten hem doen.

De nota van N-VA voor de regeringsonderhandelingen toont dat De Wever na de nederlaag van de rechtse regering voor een nog harder rechts beleid gaat. Om de eigen rechterflank af te dekken, wordt een deel van het VB-programma overgenomen, inclusief maatregelen die uit het beruchte 70-puntenprogramma van het Vlaams Blok destijds komen. Heel wat zaken in de nota zijn niet concreet, maar dat migranten en vluchtelingen moeilijker toegang zullen hebben tot sociale bescherming en bovendien zullen moeten betalen voor het inburgeringstraject staat er wel erg concreet in. Gelukkig zijn er niet meer onderdelen van de sociale zekerheid geregionaliseerd, anders had N-VA ook daar de tanden in gezet. Nu wil N-VA onder meer een wachtperiode van zes maanden om als nieuwkomer recht te hebben op kinderbijslag. Eens daar met wachttijden wordt gewerkt, kan het uitgebreid worden. Hoe dat gerijmd wordt met de vage belofte om “in alle beleidsdomeinen maatregelen te nemen om armoede te voorkomen en te bestrijden” is uiteraard niet duidelijk. Die zin over armoede komt overigens pas na de belofte om voor het welzijn van dieren op te komen.

De Wever probeerde er alles aan te doen om het voor te stellen alsof het ‘signaal van de kiezer’ werd begrepen. Er was eerst twee maanden nodig om dat beruchte ‘signaal’ te framen in een N-VA-kader, waarbij de afkeer van vluchtelingen van het VB verder wordt overgenomen maar over sociale eisen zedig wordt gezwegen. We krijgen wel opnieuw dezelfde holle beloften over een warme samenleving met investeringen om wachtlijsten voor mensen met een beperking weg te werken of nog om betaalbare woonzorgcentra te hebben, maar het wordt niet concreet. Krijgen we binnen vijf jaar nog eens deze beloften opgediend?

Het asociale beleid van de Zweedse regeringen is in mei afgestraft, maar toch wil De Wever niet weten van een koerswijziging. Alles wat enigszins ruikt naar sociale maatregelen in zijn nota wordt meteen overgoten met een ‘voor wat hoort wat’ sausje waarmee sociale problemen opnieuw geïndividualiseerd worden. Dat het VB niet alleen scoorde met afkeer tegen vluchtelingen en migranten, maar ook met een poging tot ‘sociale retoriek’ is voor De Wever niet van tel. Voor Van Grieken is dat overigens ook niet zo belangrijk. Het enige wat hij er nog graag in had gezien, was de maximumfactuur voor rusthuizen, stelde hij vandaag in De Standaard. Aanvallen op migranten en vluchtelingen, aangevuld met een romantisch Vlaams-nationalisme (op 7 bladzijden komen Vlaanderen en Vlaams maar liefst 102 keer voor!) volstaat voor Van Grieken.

Niet alleen migranten en vluchtelingen worden onder vuur genomen in de nota. Ook werklozen zullen harder aangepakt worden en toegang tot sociale huisvesting wordt nog moeilijker (nieuwe sociale woningen komen er wellicht amper, N-VA zegt nu al dat de klemtoon vooral op renovatie zal liggen). Wie in een onbewoonbaar huis verblijft, zal overigens niet langer voorrang krijgen voor een sociale woning. Openbare diensten moeten verder afgebouwd worden (“slanke overheid”) en het statuut van ambtenaren verdwijnt: “contractuele aanwerving wordt de regel op alle Vlaamse bestuursniveaus.” Eén van die openbare diensten is de VRT die “haar representativiteit ten aanzien van het ideologisch landschap in Vlaanderen” moet versterken. Lees: meer Blokkers op televisie en geen kritiek op de regering!

Natuurlijk gaat het nog maar om een eerste nota geschreven door één van de drie onderhandelende partijen. Maar N-VA is wel de enige van de drie die de electorale afstraffing van mei al achter zich lijkt te hebben gelaten. Een rechtse Vlaamse regering speelt in de kaart van N-VA om de onbestuurbaarheid op federaal niveau aan te tonen.

Als De Wever en Jambon erin slagen om een tweede rechtse Vlaamse regering op de been te brengen, dan zal dit niet alleen migranten treffen maar al wie minder sterk staat in de samenleving. Tegen de achtergrond van een dreigende economische crisis en na jaren van sociale afbraak wordt die groep steeds groter. Tegen deze regering en dit beleid zal hard verzet nodig zijn. Laten we lessen trekken uit het vakbondsverzet tegen de vorige rechtse regeringen vanaf 2014 om deze keer wel door te zetten en een sociale agenda op het politieke toneel te plaatsen en af te dwingen.