Home / Sociaal / Ecologie / Lessen uit 20 weken klimaatstrijd

Lessen uit 20 weken klimaatstrijd

De klimaatbeweging van de afgelopen maanden was historisch. De gevestigde media proberen dit te minimaliseren en gebruiken het beperkte verkiezingsresultaat van Groen om te zeggen dat de beweging niet succesvol was. Dat is onzin. De beweging kan niet herleid worden tot de groene partijen. De klimaatstrijd kan bovendien sterker dan ooit tevoren terugkomen als we lessen trekken uit de eerste acties en ons goed voorbereiden.

door Arne (Gent)

Strijd loont!

Dankzij onze talloze stakingsacties en betogingen bepaalden we maandenlang de politieke agenda. Zo werd het onvermogen en de onwil van het establishment om te reageren op de klimaatverandering duidelijker dan ooit tevoren. Dat establishment ving ook rake klappen: minister Schauvliege moest haar ontslag indienen en de Vlaamse overheid werd verplicht 75 miljoen extra te investeren in klimaatmaatregelen.

Om de klimaatverandering te stoppen, is er natuurlijk veel meer nodig. “Verzet, verzet, internationaal: tegen de vervuiling van het kapitaal,” werd niet zomaar een van de populairste slogans. In de organisatie van zo’n verzet hebben we enorme stappen gezet: honderdduizenden jongeren in heel de wereld kwamen in aanraking met het stakingswapen en betoogden mee. We rebelleerden tegen het beleid. Dat is erg belangrijk: op de werkvloer zullen we ons ook moeten organiseren en strijden voor wat nodig is: een leefbare planeet én degelijke werkomstandigheden en verloning. Ook dat zullen we niet zomaar bekomen.

Genoeg is genoeg!

Tijdens de eerste stakingsacties deed het establishment er alles aan om het protest te minimaliseren. We werden voorgesteld als een bende hypocrieten en voor CD&V-voorzitter Wouter Beke waren de stakingsacties een extreemlinks complot. De regering scherpte deze denigrerende toon verder aan door klimaatcoaches op pad te sturen om in elke school uit te leggen hoe je nu echt milieubewust leeft. Deze moraliserende vingertjes zouden, en zullen, als een boomerang terugkeren richting het establishment. Al heel ons leven ervaren we enorme druk om zo ecologisch mogelijk te leven, maar de impact van deze individuele maatregelen is quasi nihil. De ecologische dreiging wordt enkel groter.

De wetenschappelijke conclusie dat radicale verandering noodzakelijk is, bracht wereldwijd miljoenen mensen de straat op. Op 2 december betoogde energieminister Marghem (MR) nog mee met 100.000 jongeren en werkenden, terwijl ze twee dagen later tegen strengere uitstootnormen voor de energiesector stemde. Het was genoeg geweest. Er was nood aan strijd op hoger niveau: Youth for Climate riep op om elke donderdag te staken.

3000-15.000-35.000

De eerste weken liep het aantal stakers op van 3.000 tot 35.000. Duizenden anderen zouden volgen in de twintig weken daarna. Toch blijft dit slechts een klein deel van wat mogelijk was. Dure treintickets, intimidatie met sancties door directies: tientallen redenen hielden jongeren op school.

Om dit te voorkomen, werden op verschillende plaatsen comités georganiseerd. Zij organiseerden acties aangepast aan de verschillende condities per stad. Daar waar lokale comités actief waren, kwamen er grote betogingen, geslaagde zitstakingen en goede campagnemomenten.

Op dit potentieel moest worden gebouwd, maar veel comités verloren helaas hun slagkracht omdat Youth for Climate alle aandacht naar de wekelijkse nationale betoging trok. Dat is spijtig: een sterkere lokale verankering had goed gekozen nationale acties een enorme stimulans kunnen geven. Bovendien had de sterkere uitbouw van lokale comités kunnen leiden tot algemene vergaderingen waar verkozen vertegenwoordigers per school of lokaal comité beslisten over de volgende acties en de eisen.

Valse vrienden

Met moraliserende vingertjes kreeg het establishment de beweging niet klein, dus zocht het andere methoden. “Sign For My Future” werd gelanceerd. Belgische multinationals, zelfs banken die miljarden investeren in fossiele brandstoffen, waren plots grote voorvechters van onze planeet! De meeste klimaatstakers waren het eens: dit zijn valse vrienden. Toch besliste het kernteam van Youth for Climate om de campagne te ondersteunen. Dit gebeurde zonder enige vorm van discussie: een pijnlijk moment. Ook over de eisen bleef de discussie uit. Hierdoor konden politici ons eisen in de mond leggen, zoals de vliegtuigtaks en andere asociale ecotaksen die onder het kapitalisme de norm zijn.

Er werd nochtans heel wat gediscussieerd over eisen, maar de mogelijkheid om hierover te stemmen en te bouwen aan een programma bleef helaas uit. Students for Climate probeerde dat wel. Dat was erg goed, maar op veel plaatsen bleven de vergaderingen klein. Er werd uitgegaan van een beweging onder studenten, die er nog niet was. Comités op iedere faculteit om medestudenten te overtuigen van acties door met hen te discussiëren over eisen en methodes, hadden dit kunnen voorkomen.

Uitdagingen voor de beweging

Een grote uitdaging voor klimaatstakers is bouwen aan de democratische organisatie van de beweging. We moeten zoveel mogelijk mensen betrekken bij de discussie over onze acties en eisen. Via Facebook open micro’s of comités aankondigen, … Er zijn mogelijkheden genoeg om deze discussies te organiseren. Zo zal ook duidelijk worden waar het probleem zit: bij het systeem. Er is nood aan een sociaal eisenpakket waar zoveel mogelijk jongeren en werkenden zich achter scharen.

We hebben de eerste stappen gezet. Zo was er de oproep aan de vakbonden om mee te staken tijdens de internationale stakingsdag van 15 maart. Het blijft een uitdaging: werkenden en jongeren hebben dezelfde belangen, maar we hebben de economische slagkracht van werkenden nodig om echt dingen te veranderen. De georganiseerde arbeidersbeweging kan het systeem raken waar het pijn doet: bij de winsten. Verandering moeten we afdwingen door ervoor te strijden!

Rise for Climate en Earth strike in september

Op 22 september is er een nieuwe betoging van Rise for Climate in Brussel. Vijf dagen later is een Earth Strike aangekondigd. De campagne voor de betoging gebruiken om vijf dagen later wereldwijd zoveel mogelijk stakingsacties te organiseren, kan de klimaatstrijd een nieuwe dynamiek geven.

We mogen ons niet laten demoraliseren. Noch door de pessimistische toon van de media, noch door de urgentie om onze uitstoot te verlagen. Jongeren en werkenden solidair: internationaal verzet tegen de vervuiling van het kapitaal!