Home / Internationaal / Europa / ArcelorMittal stopt productie in Poolse Nowa Huta. Strijd voor jobs nodig!

ArcelorMittal stopt productie in Poolse Nowa Huta. Strijd voor jobs nodig!

De directie van het grote staalconcern ArcelorMittal kondigde in de media en vervolgens op een personeelsvergadering aan dat de staalfabriek COS in Nowa Huta, in de buurt van Krakau, tijdelijk wordt stilgelegd. Het gaat om het gedeelte van de fabriek waar het ruwe staal wordt verwerkt (hoogoven). De tijdelijke stopzetting van de activiteit gaat in september in. Er is geen einddatum bekendgemaakt. De hoogoven en ook de gieterij worden stilgelegd. In totaal gaat het om ongeveer 1.200 bedreigde jobs van de 4.000 in de staalsector in en rond Krakau.

Artikel door Kacper Pluta, staalarbeider uit Krakau en lid van Alternatywa Socjalistyczna

De directie wijst op de overproductiecrisis in de staalsector, de handelsoorlog waarin de Europese producenten verliezers zijn en op de hoge productiekosten in Polen (door hoge energieprijzen en de kost voor CO2-uitstoot).

De stopzetting van de productie zal leiden tot een scherpe daling van het aantal arbeiders in de staalfabriek. Op dit ogenblik is er nog geen enkel ontslag aangekondigd. Volgens de eerste verklaringen zou het personeel overgeplaatst worden naar andere vestigingen (onder meer in de staalfabriek van Katowice) of zou het personeel zich opnieuw moeten aanbieden (zonder garantie op werk en mogelijk met forse inleveringen op het loon). Bij onderaannemers zijn er wel al afdankingen aangekondigd. Ook de kalender van geplande investeringen is aangepast. Er is nog niets bekend over het lot van de interimmers.

Veel arbeiders vragen zich af of de productie ooit terugkomt naar het bedrijf. Die vrees is gerechtvaardigd: bij herstructureringen van gelijkaardige sites in West-Europa werd eerst een tijdelijke sluiting aangekondigd die vervolgens definitief werd. In Luik was dit bijvoorbeeld het geval. De beslissing om de productie in Nowa Huta te schorsen wordt door veel arbeiders op de korrel genomen omdat er de afgelopen jaren miljoenen euro werden geïnvesteerd. Zo kwam er een nieuwe walserij (naar verluidt de meest moderne van Europa). Er is het vermoeden dat het bedrijf ‘cadeaus’ van de regering wil bekomen met speciale belastingkortingen of lagere energieprijzen.

In het verleden werd de industrie van Nowa Huta al aan een schoktherapie onderworpen. Tijdens de privatisering gingen 90% van de jobs verloren. De Europese Unie legde bovendien drastische besparingen op. Na verloop van tijd verminderde het aantal jobs en steeg de gemiddelde leeftijd van het personeel. Er kwamen slechts weinig nieuwe staalarbeiders bij. Nu dreigt opnieuw het doembeeld van het einde van de industrie en het verdwijnen van de technische kennis.

Hoe verder?

Het is momenteel nog niet duidelijk hoe we de verdediging van de jobs het beste kunnen organiseren. Het bedrijf heeft immers nog geen afdankingen aangekondigd en de directie zegt dat het de bedoeling is om staal te blijven produceren. We mogen dit niet zomaar geloven. Er zijn verschillende factoren die de toekomst van de staalproductie zullen bepalen, onder meer de economische situatie in Europa en de wereld. Als de overproductiecrisis zich doorzet en nog groter wordt in de volgende fase van de economische crisis van het Europese kapitalisme, dan kunnen we alle beloften van ArcelorMittal op onze buik schrijven. De vakbonden moeten zich nu al voorbereiden op een strijd voor jobs. Wij denken dat deze strijd het sterkste staat als een gemeenschappelijk vakbondsfront zoveel mogelijk collega’s betrekt, ook diegenen die geen lid zijn van een vakbond. Dit kan rond volgende punten:

  1. De arbeiders moeten zicht krijgen op de financiën van de groep. Er is geen enkele reden om de verklaringen van de directie zomaar aan te nemen. Is de productie in Krakau echt de duurste van het continent? Zal het verderzetten van de walserij en smelterij in Krakau economisch en ecologisch te rechtvaardigen zijn als de stalen platen van 80 kilometer verder (uit Katowice) moeten komen in plaats van de COS-fabriek op enkele honderden meter? Een audit van de boeken door het personeel is cruciaal.
  2. De hernationalisatie van de staalfabrieken onder controle van de arbeiders. Als ArcelorMittal de productie niet wil verderzetten en honderden miljoenen aan investeringen en een groot aantal geschoolde arbeidskrachten overboord wil gooien, moeten we eisen dat de regering de controle op het bedrijf overneemt. Uiteraard zouden veel arbeiders wantrouwig staan tegenover de bureaucraten van de regering en de rol die zij zouden spelen in de sector indien ze zich baseren op de kapitalistisch logica met nog een schep corruptie er bovenop. Daarom moeten we streven naar een beheermodel waarin de arbeiders de controle uitoefenen op de productie en de verschillende aspecten van de werking van het bedrijf. Het personeel kent de problemen en mogelijkheden van het bedrijf het beste.
  3. Regionale, sectoroverschrijdende en internationale solidariteit. We moeten het personeel van de getroffen afdelingen verenigen, maar ook dat van andere onderdelen van ArcelorMittal. Dat zal niet evident zijn: sommige arbeiders in Dąbrowa, Zdzieszowice of zelfs de cokesfabriek in Krakau halen opgelucht adem omdat zij niet geraakt worden. We moeten hen echter overtuigen dat we aan hetzelfde zeel moeten trekken om te winnen. De problemen vandaag in Nowa Huta kunnen morgen hun problemen zijn. Daarnaast moeten we solidariteit vanuit andere sectoren opbouwen, net zoals vele sectoren de stakende leraren steunden. Het is ook nodig om steun op te bouwen onder de lokale gemeenschap in Nowa Huta en de regio. Tenslotte zijn de problemen van ArcelorMittal niet beperkt tot Polen. Volgens de voorlopige informatie wordt ook een vestiging in Spanje tijdelijk stilgelegd. Het bedrijf zal proberen om personeel uit verschillende landen tegen elkaar uit te spelen. Daar reageren we best op door ons zelf internationaal te organiseren met het personeel.

Het laatste punt dat aan de orde moet worden gesteld, is de bredere context van de economische crisis en de klimaatcrisis. Geen enkel land is een eiland: een nieuwe golf van wereldwijde crisis zal verregaande gevolgen hebben op de Poolse economie. Een vertraging van de Duitse economie zorgt meteen voor een crisis in de Poolse industrie.

Het kapitalisme wordt gekenmerkt door terugkerende crisissen. Staalarbeiders horen steeds weer dat er geen klimaat voor groei is, dat het slecht gaat in de sector, … Dit systeem heeft geen duurzame antwoorden op economische crisissen en evenmin op de ecologische crisis. Het systeem van emissiehandel zorgt niet voor een verbetering en het vermindert de uitstoot niet: het probleem wordt slechts van het ene naar het andere land verschoven. Bovendien zorgt deze emissiehandel voor problemen in perifere economieën zoals de Poolse (onder meer door hogere energieprijzen).

We moeten hiermee rekening houden in de ontwikkeling van onze strategie in de strijd voor werkgelegenheid. Naast de nationalisatie onder controle van het personeel eisen we daarom:

  • Geen emissiehandel, maar massale publieke investeringen in nuttige openbare werken in dienst van de bevolking, met nadruk op investeringen in en ontwikkeling van schone energie
  • Investeringen en onderzoek naar technologie voor schonere staalproductie en vermindering van CO2-uitstoot.

Crisissen, handelsoorlogen en acties van grote bedrijven zoals ArcelorMittal zijn inherent aan het kapitalisme; het alternatief is een socialistische samenleving – niet gebaseerd op de stalinistische bureaucratische dictatuur – maar met een rationeel en democratisch geplande economie in het belang van de hele mensheid.