Home / Jongeren / Actief Linkse Studenten / Klimaatcrisis leidt tot internationaal verzet

Klimaatcrisis leidt tot internationaal verzet

De Global Strike for Future op 15 maart was overweldigend. Wereldwijd trokken tot anderhalf miljoen mensen de straat op in meer dan 100 landen en 2000 steden. Jongeren hebben de voorbije maanden het vuur aan de lont gestoken, met een bijzondere rol voor de Belgische scholieren en hun klimaatstakingen op donderdag die in de voorbije maanden het internationale nieuws haalden.

Artikel door Michael Bouchez uit maandblad ‘De Linkse Socialist’

De klimaatbeweging nam de voorbije maanden een internationaal karakter aan. Het voorbeeld van Greta Thunberg werd al een tijdje opgevolgd met soms heel talrijke vrijdagstakingen in Australië. De datum voor een internationale stakingsdag voor het klimaat bestond al een tijdje, maar kreeg met de beweging in België extra wind in de zeilen.

In de weken voor 15 maart vonden er acties plaats in heel de wereld. Behalve een internationaal hoogtepunt, was 15 maart in verschillende landen ook een eerste nationaal hoogtepunt. Elders was het de allereerste actiedag. 15 maart kan dus de officiële start worden van een wereldwijde beweging die nog enorm kan groeien. Een nieuwe Global Strike is aangekondigd voor 24 mei.

Internationaal falen

Overal weerklinkt dezelfde oproep: “Act Now.” De internationale uitbreiding van de klimaatbeweging toont aan hoe het gebrek aan een klimaatbeleid een structureel falen is. Het is niet beperkt tot een aantal landen of regeringen: er is een wereldwijde ecologische crisis. De reden daarvoor is de fundamentele tegenstelling tussen wat nodig is om onze planeet leefbaar te houden en anderzijds de kapitalistische productiewijze.

Het klimaat is overigens niet het enige wat jongeren tot actie aanzet. Overal ter wereld komen jongeren op straat tegen seksisme, racisme, uitbuiting en een uitzichtloze toekomst. Het kapitalisme zet overal waar het kan onze toekomst en levenskwaliteit op het spel om zoveel mogelijk winsten te accumuleren. Wereldwijd zien jongeren de strijd voor een fundamenteel antwoord op de klimaatverandering als een strijd voor hun toekomst. De klimaatbeweging is een uitbarsting van woede tegen een neoliberale politieke elite die de onstilbare honger naar winst van bedrijven als haar belangrijkste doel ziet.

Stoppen bij een klimaatwet?

In het kapitalisme telt enkel de winst. Daarvoor worden de natuurlijke rijkdommen maximaal uitgebuit. Regeringen hebben elke serieuze wetgeving, elke collectieve oplossing en elk ingrijpen in de kapitalistische productie onmogelijk gemaakt. In plaats daarvan hebben ze ons verteld dat het de “individuele verantwoordelijkheid” is van elke consument. Maar tegenover de 100 bedrijven die sinds 1988 verantwoordelijk zijn voor 71% van de uitstoot van broeikasgassen, is individuele gedragsverandering vergeefs.

België bengelt onderaan de lijstjes van landen die klimaatverandering aanpakken. Volgens heel wat klimaatactivisten en commentatoren is dat omdat België niet de geschikte “instellingen” heeft.

Daarom wordt de zogenaamde klimaatwet voorgesteld. In die klimaatwet pleiten wetenschappers voor bijvoorbeeld een interministeriële raad en een “Permanent Onafhankelijk Expertencomité”. Zo’n comité moet “op aanvraag” beleidsvoorstellen formuleren voor zowel het federale niveau als de gemeenschappen en gewesten.

Uiteraard begrijpen we dat heel wat mensen hopen dat dit toch al een kleine stap is in de goede richting, maar zolang de economische voorwaarden van het kapitalisme van kracht blijven, zal zo’n klimaatwet enkel een administratieve aanpassing zijn die evengoed machteloos is. Landen als Verenigd Koninkrijk, Zweden, Frankrijk en Nederland hebben al een klimaatwet of expertencomités.

Wat nodig is om het klimaat te redden, is een massale investering in onderzoek, productie en distributie van 100% hernieuwbare energie, een reconversie van de industrie naar ecologische productieprocessen en massale en collectieve maatregelen zoals isolatieplannen, gratis openbaar vervoer, herbebossing … We weten nu al dat België in de komende legislatuur 7 miljard zal moeten besparen volgens het Planbureau. Een klimaatwet of niet: de miljardeninvesteringen die nodig zijn op Belgisch niveau, zullen botsen met die besparingsregering. Op internationaal niveau schat het IPCC-rapport van oktober dat er 900 miljard dollar per jaar nodig is om de nodige doelstellingen te halen.

Zulke investeringen zullen door kapitalisten, banken, multinationals en hun politici altijd weggezet worden als onmogelijk of onrealistisch. Om die investeringen mogelijk te maken, moet de grote industrie, te beginnen met de energiesector, uit private handen genomen worden en onder democratische controle en beheer van de werkende klasse geplaatst worden. De meerwaarde en gecreëerde rijkdom zou dan niet naar de zakken van aandeelhouders gaan, maar naar de gemeenschap die beslist hoe en waar we investeren. Dat zou een geplande socialistische economie mogelijk maken waarin rijkdom, wetenschap en techniek gebruikt worden om aan de behoeften van iedereen te voldoen – en om de strijd voor een leefbare planeet te voeren.

Internationaal verzet

De klimaatcrisis is internationaal, net zoals het kapitalisme internationaal is. Om het gevaar van een milieuramp echt aan te pakken, is wereldwijde actie nodig. Net daarom is de internationale beweging zo cruciaal. Een breuk met de kapitalistische logica in één land, waar een serieus plan om de planeet te redden op poten wordt gezet, zou wereldwijd een enorm enthousiasme opwekken.

Jongeren die protesteren tegen de klimaatverandering begrijpen dat er iets fundamenteel moet veranderen. Daarom pleiten wij samen met onze internationale organisatie, het Comité voor een Arbeidersinternationale, voor klimaateisen die het kapitalisme in vraag stellen en roepen wij op om aan te sluiten bij de strijd voor democratisch socialisme als alternatief op het kapitalisme dat mens en planeet vernietigt.