Home / Belgische politiek / Nationaal / Halfslachtig compromis rond Oosterweelverbinding. Alle problemen blijven bestaan

Halfslachtig compromis rond Oosterweelverbinding. Alle problemen blijven bestaan

De partijen van de Vlaamse regering (CD&V, SP.a en N-VA) hebben een compromis gesloten over de Oosterweelverbinding. Het traject van de Lange Wapper blijft behouden, maar wordt een tunnel. Er komt een begin van tweede ring en de nieuwe verbinding wordt betalend. Het compromis leidde tot een nieuwe crisis binnen de Antwerpse liberalen. Het “nieuwe” traject biedt geen oplossing voor de problemen inzake gezondheid en mobiliteit in de stad.

Liberalen in de touwen

Het ontslag van de liberalen uit de Antwerpse coalitie kwam niet als een verrassing. Fractieleider De Ridder heeft al langer problemen met een stadsbestuur waarin zij niet diegene is die de eerste viool speelt, zelfs niet voor haar eigen partij. De afwezigheid van schepen Van Campenhout, die zijn verzet tegen een brug nooit heeft verstopt, toen het “compromis” werd gesloten, werd door De Ridder aangegrepen om eindelijk het ontslag van de liberalen aan te kondigen. Van Campenhout kon pas achteraf reageren en de andere liberale schepen, Bungeneers, stelde meteen dat hij tegen zijn zin ontslag nam. Dat betekent dat De Ridder zich op de twee andere gemeenteraadsleden baseerde (voormalig schepen Coolsaet en voormalig parlementslid Marinower) om aan een meerderheid te geraken in de vijfkoppige fractie. Voorzitter De Croo stelde twee bemiddelaars aan, waaronder Bart Somers die als liberale burgemeester bij de laatste verkiezingen geen 15% meer haalde in Mechelen. Zelf zit hij op de lijn van De Ridder: als er ergens een coalitie is waar De Croo kan uitstappen dan doet hij dit ook. In Gazet van Antwerpen ontlokte dit Lex Molenaar volgende opmerking: “Voorzitter De Croo wil per se in de oppositie. Eerst op Vlaams niveau, daarna federaal en nu ook in Antwerpen. Een anoniem liberaal kopstuk heeft al cynisch opgemerkt: ‘Nog even en Open VLD kondigt aan dat ze zich terugtrekt uit de politiek’.”

Het belang van deze beslissing was het Antwerpse niveau overstegen. Het werd zelfs de inzet van een discussie op federaal vlak. De drie partijen die deel uitmaken van de Vlaamse regering verdedigen het voorstel, Groen vindt het onvoldoende maar geeft weinig ruchtbaarheid aan dat standpunt en de Antwerpse liberalen zijn verdeeld. Annick De Ridder zag in een China-trip van Open VLD-schepen Van Campenhout het uitgelezen moment om een greep naar de macht te doen in de partij, maar nu dreigt ze het deksel op de neus te krijgen.

Het eerste voorstel om een tunnel en een brug te combineren, botste op enorme weerstand. Het Lange Wapper project werd in een referendum weg gestemd en verschillende politici keerden hun kar omdat het protest tegen de Lange Wapper brug te groot was. Het is niet bepaald zinnig om het drukke verkeer dwars door een stad te leiden. Dat leidt tot geluidsoverlast, verkeershinder en gezondheidsrisico’s zoals met betrekking tot fijn stof.

Na maandenlang palaveren, hebben de partijen van de Vlaamse regering een “compromis” gevonden. Het oorspronkelijke plan met hetzelfde traject blijft behouden, maar de brug wordt een tunnel. Daarmee wordt gemakshalve gedaan alsof het protest tegen de Lange Wapper beperkt was tot een discussie over “brug versus tunnel”. Het volstaat ook niet om de discussie vandaag te beperken tot een keuze tussen verschillende trajecten. Dit is een discussie die alle elementen van transport en openbaar vervoer moet betrekken.

Wij zijn er geen voorstander van om zomaar alle wegen verder uit te breiden, dit zal op termijn enkel leiden tot het verder vast slibben van de wegen. Indien niet wordt geïnvesteerd in gratis en degelijk openbaar vervoer en alternatieven voor goederentransport (met behoud van en uitbreiding van bestaande alternatieven zoals het goederenverkeer over het spoor dat niet mag geliberaliseerd worden!), dan zal gelijk welk traject slechts een tijdelijke en bijzonder beperkte “oplossing” vormen.

Los daarvan is het opvallend dat er een weigering is om de discussie te voeren over een traject dat buiten het stadscentrum zou liggen, het Meccano-traject dat door de actiegroepen wordt ondersteund en dat 1,2 miljard euro goedkoper is. Dat zou samen met het afschaffen van de tolheffing in de Liefkenshoektunnel een stap vooruit betekenen. Vandaag wordt de capaciteit van die Liefkenshoektunnel amper gebruikt omwille van de tolheffing. Met een tolheffing op de nieuwe verbinding zal het ongetwijfeld dezelfde richting uitgaan, ook ligt de tol met 2,5 euro voor een auto lager dan de 5,5 euro in de Liefkenshoektunnel.

Als onderdeel van het “compromis” wordt een deel van de kostprijs doorgeschoven naar de stad Antwerpen. Dat betekent dat alle inwoners van Antwerpen zullen moeten betalen voor dit project en zoals we allemaal weten kan die kostprijs snel de hoogte ingaan (Bart De Wever had het daarbij over de “pi-factor”, de uiteindelijke kosten liggen minstens 3,14 keer zo hoog als de eerste raming). De Antwerpenaren zullen dus extra moeten betalen voor een project waar ze zelf amper gebruik van zullen maken omwille van de tolheffing (een dubbele belasting want we betalen al verkeersbelastingen).

Straten-Generaal komt op voor het alternatieve Meccanotracé. In een opiniestuk stelt de actiegroep: “De kostprijs van een Oosterweelverbinding met tunnel wordt nu afgeklokt op 3,05 miljard euro. De nieuwe verbindingsweg A102 kost 726 miljoen. Samen kosten deze bouwprojecten 3,776 miljard euro. Het alternatieve Meccanotracé (incluis A102) – dat doorgaande verkeersstromen om de stad heen leidt in plaats van erdoor – kost 2,557 miljard euro. Het verschil in kostprijs bedraagt 1,2 miljard euro. Met dat geld kun je de hele Antwerpse ring tweemaal overkappen of een ambitieus openbaar-vervoersnet uitbouwen.” Dat laatste argument is correct, alleen is het beter om het meteen als uitgangspunt naar voor te schuiven.

Ten tijde van het referendum stelden we met LSP: “Er is nood aan een degelijk, ambitieus alternatief en sociaal mobiliteitsplan dat verder mikt dan enkel meer verkeer op de weg. De discussie mag niet beperkt worden tot de vraag welk tracé de hinder het meest beperkt, maar wel over hoe de mobiliteit er voor de toekomstige generaties anders en duurzaam kan uitzien. Ook met het alternatieve tracé worden de mobiliteitsproblemen in de Metropool hoogstens met een aantal jaren extra uitgesteld. Zolang het individueel personenvervoer en vrachtwagenvervoer de norm blijven (en voor de meeste mensen de meest haalbare oplossing) zal het een kwestie van jaren zijn alvorens onze wegen opnieuw potdicht zitten. De gevolgen voor gezondheid en milieu, die nu in het Antwerpse al zwaar onder druk staan met de haven, zullen navenant zijn. LSP-Antwerpen denkt dat we uit deze logica moeten stappen en op zoek moeten gaan naar een fundamentelere oplossing voor het mobiliteitsprobleem in Antwerpen en in België.”

Een dergelijk algemeen mobiliteitsplan zou volgende elementen moeten omvatten:

  • Het openbaar vervoer massaal uitbreiden en gratis maken zodat het een aantrekkelijk en haalbaar alternatief wordt voor het individueel vervoer over de weg. Vandaag spendeert het Mobiliteitsplan 80% van de middelen aan het tracé. Wij zouden de logica omkeren en het budget voor openbaar en ander alternatief vervoer drastisch optrekken. Dat zou de mogelijkheid bieden om te komen tot volledig gratis openbaar vervoer, frequenter en langer rijdend, een uitbreiding van het bestaande net (met bijhorende uitbreiding van het personeelsbestand), een herwaarding van de buurtspoorwegen en kleine stopplaatsen en stations, grotere toegankelijkheid voor gehandicapten,….
  • Alternatieven moeten onderzoeken voor containertransport dat het vrachtwagenverkeer tot enkel het hoogst nodige kan beperken. De idee van een transportband onder de Schelde voor containers leek voor iedereen een goed idee in die richting, maar is nu helaas voor minstens tien jaar op de lange baan geschoven.
  • Milieuvriendelijke mobiliteitstechnologieën moeten stimuleren terwijl vandaag de economie het winstbejag hoger dan mens en milieu plaatst.

Deze argumenten blijven ook vandaag overeind. LSP is tegen het bereikte compromis en verzet zich tegen de kortzichtige visie van de traditionele partijen die geen antwoord hebben op onze behoeften inzake transport en gezondheid.


> Lees hier een uitgebreid standpunt van LSP-Antwerpen uit 2009 over de Lange Wapper.

Leave a Reply