Home / Internationaal / Midden-Oosten en Noord-Afrika / Interview met Ahmed Ali Al-Qidani van nieuwe vakbond in Jemen

Interview met Ahmed Ali Al-Qidani van nieuwe vakbond in Jemen

We spraken met Ahmed Ali Al-Qidani van de Total Gas Labour Union of Yemen. Die vakbond is opgezet door ruim honderd arbeiders die het slachtoffer werden van uitbuiting en diefstal door twee multinationals: Total en G4S. (Zie ons eerder artikel over deze specifieke strijd). Toen we het interview begin september deden, was er in verschillende delen van Jemen sprake van protest. Dit was gericht tegen de economische rampspoed voor miljoenen werkenden en armen midden een aanhoudende oorlog die ondertussen al drie jaar duurt en voor verwoesting zorgt.

De Jemenitische munt zakte recent tot het diepste niveau ooit, waardoor de prijzen van basisgoederen erg hoog zijn. Dit komt bovenop een al vreselijke humanitaire ramp. De voedselprijzen namen sinds 2015 met gemiddeld 68% toe. Dat cijfer wijst op de ellende als gevolg van de oorlog. Het gaat bovendien om een land waar meer dan de helft werkloos is en waar de meeste ambtenaren al ongeveer twee jaar geen loon kregen. Miljoenen mensen voeren een overlevingsstrijd tegen een achtergrond van honger en epidemieën.

Ondertussen vloeit elke dag onschuldig bloed in een oorlog die enkel de belangen van de reactionaire en imperialistische machten dient. Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten hebben een grootschalige operatie uitgevoerd tegen de zeehaven van Hodeida, de belangrijkste toevoerhaven voor goederen en hulp in het land. De VN wijst erop dat deze militaire operatie kan leiden tot “een van de ergste hongersnoden uit de geschiedenis.” De regering-Trump verklaarde recent dat de Saoedi’s “alle mogelijke inspanningen leveren om het risico op burgerdoden te vermijden.” Nochtans wordt massale uithongering in deze oorlog als bewust wapen ingezet door het Saoedische regime. De verklaring van de Amerikaanse regering toont enkel de cynische medeplichtigheid in het bloedbad.

Vanaf 2 september begonnen protestacties in gebieden die onder controle van de Saoedi’s en de door het Westen gesteunde regering staan, waaronder de havenstad Aden maar ook de gebieden die onder controle van de Houthi’s staan, zoals de hoofdstad Sana’a. Het protest is nog beperkt, maar toont het potentieel en de noodzaak van een strijdbeweging die werkenden, werklozen en armen verenigt rond onafhankelijke klasseneisen. Dat is de enige manier om een einde te maken aan het barbaarse conflict en de politiek van uitputting en honger door alle oorlogsvoerende partijen. Dit geldt in de eerste plaats voor het Saoedische regime en zijn westerse bondgenoten, die over een groot militair overwicht beschikken.

Een heropleving van de arbeidersbeweging en de broodnodige internationale solidariteit vanuit de werkende klasse, zijn essentieel. In deze context is de vorming van een nieuwe en strijdbare vakbond van groot belang. Wij verwelkomen dit initiatief en zullen erover blijven berichten. We hebben in het verleden ook al regelmatig nieuws gepubliceerd over de strijd van de arbeiders van Total en G4S. Vorige week bezochten enkele leden van LSP nog het internationale vakbondshuis in Brussel om een brief van deze arbeiders af te geven met de vraag om syndicale steun.

De “Total Labour Union as of Yemen” is recent opgezet, een nieuwe vakbond. Wat is het doel van deze vakbond en waarom werd het opgericht?

“Het doel van de vakbond is om de materiële en morele rechten van alle werkenden met alle mogelijke middelen te verdedigen, om een cultuur van syndicale vorming te vestigen en de arbeiders hiermee intellectueel te versterken, en om de leden van de vakbond te beschermen tegen misbruik.

“We willen rechtvaardigheid, gelijkheid en verzetten ons tegen discriminatie. We promoten en ontwikkelen wederzijdse kennismaking en samenwerking tussen onze vakbond en militante syndicalisten en arbeiders in de Arabische wereld en daarbuiten.

“In het verleden waren er pogingen door stammenleiders om onze strijd te kapen. Dit heeft ons erg bewust gemaakt van het feit dat we met een collectieve leiding moeten werken. We willen uiteraard ook de strijd ontwikkelen om gerechtigheid te krijgen voor de arbeiders van Total/G4S.

“Vanuit mijn persoonlijk oogpunt zie ik de vestiging van een vakbond als het resultaat van ervaring en strijd als arbeider. Daarbij werd ik vaak aan onrechtvaardigheid en discriminatie onderworpen. Dit heeft geleid tot een bewustzijn rond de noodzaak om te strijden tot we gerechtigheid bekomen voor alle werkenden.”

Hoeveel leden telt de nieuwe vakbond?

“Momenteel zijn dat er 150.”

Zijn er plannen om de vakbond uit te breiden of om banden aan te gaan met arbeiders uit andere sectoren? Wat zijn de verhoudingen met de officiële vakbondsfederatie in Jemen? Heeft die jullie bijgestaan in jullie strijd?

“Jammer genoeg is de Algemene Federatie van Jemenitische Vakbonden grotendeels stilgevallen. De rol ervan is beperkt tot ‘advies en solidariteit’, soms komt er een verklaring van de federatie. Rond de kwestie van de arbeiders van Total/G4S hielden we een actie voor de kantoren van de vakbondsfederatie in Sana’a in april 2016. De reactie en de belangstelling in onze strijd was erg lauw. In de voorbije periode gebeurde er niets, ook al hebben een aantal syndicalisten inspanningen gedaan.

“Maar dat gezegd zijnde: onze vakbond is wel geregistreerd in het kader van de algemene vakbondsfederatie. We hopen onze nieuwe vakbond te kunnen gebruiken om een invloed te hebben op de bredere vakbondsbeweging in Jemen en om contacten te leggen met arbeiders in andere sectoren. We bespreken een plan om de eenheid van werkenden en vakbonden in de oliesector en beveiligingsbedrijven in Jemen en daarbuiten te bewerkstelligen.”

Waarom is het conflict met Total en G4S volgens jou nog steeds niet opgelost?

“De twee bedrijven zijn de belangrijkste redenen waarom het conflict er nog steeds is. Het gaat om een frauduleuze houding en verkeerde voorstelling van de rechten van de werkenden door beide bedrijven. De arbeiders verwerpen de oneerlijke voorstellen die gedaan werden en niet voldoen aan hun minimale rechten.

“Beide bedrijven hebben jarenlang voordeel gehaald uit het achterhouden van bijdragen die aan het personeel moesten betaald worden. Dit leidde tot een meningsverschil tussen beide bedrijven over wie verantwoordelijk was voor het uitbetalen van waar het personeel recht op had.

“De bedrijven hebben de crisis in Jemen en hun terugtrekking uit het land gebruikt om de arbeiders hun rechten te ontzeggen. Daarbij werd geen rekening gehouden met de menselijke omstandigheden van hun personeel.

“Doorheen de jaren waren er enkele duistere figuren die sympathie en steun voor onze strijd leken te betuigen, maar die andere bedoelingen hadden. Er waren activiteiten die erop gericht waren om voordeel te halen uit het negatieve imago van beide bedrijven en uit de brede steun onder de bevolking voor onze strijd.”

Wat zijn de centrale eisen?

“Alles waar de arbeiders recht op hebben moet betaald worden en er moet ook een vergoeding komen voor de periode waarin we niet kregen waar we recht op hebben. Er zijn achterstallige lonen, bonussen, vakantiegeld, overloon, bijdragen voor sociale zekerheid en gezondheidszorg, bonussen voor de ramadan, … Bovendien eisen we compensaties voor de families van overleden arbeiders en ook een vergoeding van alle arbeiders wegens materiële en morele schade. Als de bedrijven terug activiteiten ontplooien, moeten de personeelsleden terug aangenomen worden. Zoniet moet er een correcte opzegvergoeding betaald worden. We willen dat dit alles via officiële kanalen gebeurt met opvolging ervan door de Internationale Vakbondsconfederatie (ITUC) en het CWI.”

Wat is de sfeer onder de arbeiders?

“We zitten in een erg moeilijke situatie die we nooit eerder kenden in die drie jaar van onderdrukking en manipulatie. Drie van onze collega’s werden genadeloos vermoord en de families van deze martelaren werden zonder enige hulp achtergelaten. De meeste arbeiders zijn werkloos, sommigen moesten al hun bezittingen verkopen.

“De meeste bedrijven weigeren ons aan te nemen omdat we geen officiële ontslagbrief hebben. Dit maakt dat sommige arbeiders om toch maar iets van inkomen te hebben verplicht zijn om te werken voor dubieuze bedrijven, zoals een spookbedrijf dat zich nog steeds G4S noemt en in Sana’a actief is. Dat bedrijf trekt arbeiders aan door kleine sommen geld te geven als ze afstand doen van hun rechten.

“Het zijn moeilijke dagen, maar we behouden ons geduld en onze vastberadenheid. Het zal wel nodig zijn dat er zo snel mogelijk een oplossing komt, vooraleer de arbeiders breken voor de uitbuiters. De situatie is dus erg moeilijk, het is een constante strijd.”

Wat denk je van de oorlog in Jemen?

“Jemen zit in een heel moeilijke situatie. Er is geen genade en geen menselijkheid onder alle partijen in het conflict. We hebben al genoeg oorlogen gehad. We moeten op elke mogelijke wijze verwerpen wat er nu gebeurt in ons land. Deze oorlog vernietigt de samenleving en brengt ons in een complete catastrofe met een instorting van de economie en erg moeilijke levensomstandigheden.”

Welke rol kan de arbeidersbeweging in Jemen en de rest van de wereld spelen om een einde te maken aan de catastrofe in je land?

“De economische crisis in Jemen en de niet-betaling van lonen heeft verregaande gevolgen op verschillende vlakken, onder meer het onderwijs, de zorgsector en alle sectoren die belangrijk zijn voor de samenleving. Ik denk dat het essentieel is dat de arbeidersbeweging een actieve rol speelt om de arbeiders bij te staan, de verderzetting van hun activiteiten mogelijk te maken en verdere rampen te vermijden.”

Welke rol kunnen socialistische organisaties zoals het CWI spelen om jullie strijd te steunen maar ook in de roep van de bevolking om een betere toekomst?

“Ze kunnen bijdragen aan de politieke en culturele bewustwording onder werkenden en gemeenschappen. De arbeiders, vakbonden en gemeenschapsorganisaties in Jemen kampen met zwaktes, zeker door de oorlog en de crisis waar het land doorgaat. Ze hebben dus meer dan ooit steun nodig.

“Het CWI speelde een belangrijke en efficiënte rol in de ondersteuning van de strijd van de arbeiders van Total/G4S in Jemen. We hadden nochtans niet veel respons verwacht van organisaties. Maar het CWI heeft zich ondanks alle moeilijkheden opgeworpen als verdediger van de Jemenitische arbeiders. Ik denk dat het CWI een rol kan spelen in arbeidersstrijd doorheen de wereld, ook in Jemen, om in te gaan tegen uitbuiting, racisme en discriminatie door multinationals. Maar er zal meer nodig zijn om bedrijven onder druk te zetten en onze eisen af te dwingen.

“Ondanks de huidige catastrofe behoud ik een groot optimisme. De bevolking van Jemen zal uit het puin van de oorlog rechtstaan en de huidige problemen overkomen om een betere toekomst te realiseren.”