Home / Belgische politiek / Nationaal / Kernuitstap zonder ons blauw te betalen kan: breng energie in publieke handen!

Kernuitstap zonder ons blauw te betalen kan: breng energie in publieke handen!

De kerncentrales van Doel en Tihange zullen volgens het energiepact sluiten tegen 2025. N-VA en de werkgevers liggen dwars: een kernuitstap zou de bevoorrading bedreigen. Over de veiligheid van de omwonenden wordt niet gerept. Wel wordt meteen gedreigd om de ‘kosten’ voor de kernuitstap op de werkende bevolking te verhalen. Om de energiemultinationals buiten schot te houden wordt de keuze beperkt tussen het gevaar op kernrampen en ons blauw betalen voor energie.

Artikel door Sander (Gent) uit maandblad ‘De Linkse Socialist’

Ook het energiepact dat overeengekomen werd door de vier energieministers die dit land rijk is, zal vooral doorgerekend worden aan de burger. De afgelopen jaren maakten de energiemultinationals, in de eerste plaats Electrabel, fenomenale winsten. Het uitstel van de kernuitstap – normaal hadden de laatste centrales in 2005 moeten sluiten – droeg daaraan bij. De superwinsten werden niet of onvoldoende geïnvesteerd in alternatieven. In het energiepact blijven de energiemultinationals buiten schot. Ze krijgen zelfs geen maximumvolume opgelegd wat de uitstoot betreft.

Het was al duidelijk dat de “inspanningen” die gedaan werden om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5°C meer dan onvoldoende zijn. Op de voorpagina van De Standaard prijkte in november de harde realiteit: met het huidige beleid halen we de al extreem lage quota van Parijs 2015 niet. De vier energieministers kwamen niet verder dan een teleurstellend pact. De kernuitstap in 2025 werd herbevestigd en er wordt een raming gemaakt over wat die “ons” zou kosten. Er wordt niet voorgesteld om echt te investeren in alternatieve energie, er is hooguit een aansporing van de privésector door middel van subsidies. Dit energiepact valt met andere woorden wel heel erg licht uit.

Tussen 2007 en 2016 zijn de energieprijzen voor Vlaamse gezinnen met 112% gestegen. De beperkte daling van de elektriciteitsprijs door de afschaffing van de Turteltaks zal ongetwijfeld snel tenietgedaan worden door nieuwe taksen en andere prijsstijgingen. Volgens de PVDA zou de CO2-taks die in het energiepact voorzien wordt gemiddeld 270 euro per jaar kosten. Ondertussen kondigde Tommelein wel kortingen aan voor de industrie en de grootverbruikers.

Wat is het alternatief van N-VA op het energiepact? De kracht van verandering betekent dat alles bij het oude blijft, namelijk geen sluiting van de kerncentrales. Het belangrijkste argument is dat het “te veel kost” om de kerncentrales te sluiten. Dat is stuitend na jaren van grote energiewinsten door bedrijven als Electrabel. Grote bedrijven betalen amper belastingen, maar zijn wel de belangrijkste veroorzakers van de huidige klimaatcrisis.

Zowel de N-VA als de andere regeringspartijen verdedigen de winsten en de belangen van de energiemultinationals en andere grote bedrijven. De werkelijke problemen worden niet aangepakt. Dat vereist namelijk dat de winstdrijfveer wordt uitgeschakeld. Door de energiesector in publieke handen te nemen onder controle van de bevolking en de mensen die er werken, is het mogelijk om een versnelde transitie naar klimaatvriendelijke energie te realiseren.

Energie en het klimaat zijn te belangrijk om over te laten aan grote aandeelhouders die er alle belang bij hebben om hun winsten op basis van vervuilende productie te behouden. In plaats van subsidies voor privé-initiatieven moeten er echte investeringen komen in klimaatvriendelijke alternatieven. De weg naar groene en veilige energie botst op het kapitalistisch bestel. Fundamentele verandering kan niet onder dit systeem. Rijk worden in een halfvergane wereld is blijkbaar te belangrijk.