Home / Op de werkvloer / Petrochemie / Bayer: inleveren is geen optie

Bayer: inleveren is geen optie

De directie van Bayer voert de druk op om een besparingsplan doorgedrukt te krijgen. De directie kan daarbij rekenen op de medewerking van politici, collega-patroons en media. Het voorstel om langer te werken voor een zelfde loon wordt als “genereus” voorgesteld en de weigering van de vakbonden om daarmee in te stemmen, zou “onverantwoord” zijn. Het is niet de taak van de vakbonden om sociale achteruitgang te organiseren. Na Bayer zou de rest van de sector snel volgen met gelijkaardige maatregelen, waar zou die neerwaartse spiraal eindigen?

190 miljoen euro winst

Bayer is niet bepaald een bedrijf in moeilijkheden. In 2008 steeg de winst met 18% tot 190 miljoen euro. De winsten worden steeds meer geboekt op financiële activiteiten, het resultaat uit productie is de afgelopen jaren afgenomen tot nog ongeveer 25 miljoen euro in 2008, of 2,5% op een omzet van bijna een miljard euro.

Het bedrijf wil meer winst boeken en zoekt daarom naar methoden om de lonen aan te pakken. Nochtans zal dat weinig fundamenteel veranderen: personeelskosten zijn slechts goed voor 8,8% van de totale kosten. De arbeiders moesten de afgelopen jaren steeds harder werken, de productiviteit (toegevoegde waarde per werknemer) verdubbelde sinds 2005.

Bayer wil op het personeel besparen omdat elders niet veel te rapen valt. Lastenverlagingen kunnen geen groot verschil meer maken, het bedrijf betaalt sowieso amper belastingen. In 2008 bedroeg de reële belastingsvoet 10,02%. Met de notionele intrestaftrek werd 50 miljoen euro opgehaald. De voornaamste reden voor de daling van de winsten uit de productie moet worden gezocht bij de stijgende grondstoffenprijzen. Door te besparen op het personeel zal daar niets aan veranderen.

De resultaten van 2008 werden alvast niet gevoeld door de aandeelhouders, die kregen 3,7% extra. Hierdoor verliet 1,07 miljard euro het bedrijf. Dit geld werd opgestreken door beleggers die aandelen van Bayer in handen hebben.

Langer werken voor een zelfde loon?

De directie stelt voor om de arbeidstijd op te drijven. In eerste instantie naar 35,25 uur per week, daarna wellicht meer. Volgens de directie is dit noodzakelijk om het bedrijf concurrentieel te houden. Bovendien wordt gesproken van een overproductiecapaciteit inzake polycarbonaat (van de 550.000 jaarton zou er 200.000 te veel zijn). De productie in ofwel Uerdingen ofwel Antwerpen zou moeten worden afgebouwd.

Hoe zal de productie afgebouwd worden indien langer wordt gewerkt? Het is duidelijk dat dit voorstel een voorbode is om nadien tot afdankingen over te gaan. De maatregel om de arbeidsduur te beperken tot 33,6 uur per week kwam er overigens om jobs te redden: door minder lang te werken, werd bij een vorige herstructurering een groter jobverlies voorkomen.

De directie chanteert het personeel door te stellen dat er een keuze is tussen inleveren of sluiten. Zou de directie de Antwerpse vestiging met haar 190 miljoen euro winst sluiten omdat dit bedrag niet kan worden ingetrokken tot 200 miljoen? De chantage dient vooral om meer beroep te kunnen doen op de vrienden uit de politieke en mediatieke wereld. Die stellen het voor alsof het voorstel om de arbeidsduur te verlengen “genereus” zou zijn. Het was overigens opvallend hoe snel de mediahetze zich verspreidde: waar eerst enkel de vakbondsvertegenwoordigers van Bayer de boeman waren, werd dit al snel het geheel van de arbeiders in het bedrijf en nadien zelfs van de volledige sector. Tegenover een dergelijk media-offensief hebben we nood aan onze eigen media en moeten de eigen syndicale structuren worden benut met informatie voor de syndicale delegaties en vertegenwoordigers zodat op de werkvloer kan worden geantwoord op wat de burgerlijke media ons voorhoudt.

De centrale vraag voor de directie van Bayer is niet zozeer de arbeidstijd maar wel het loon. Dat moet omlaag, zo werd in Duitsland een verlaging met 6,7% gevraagd. Indien Bayer er in slaagt om haar personeel langer te laten werken voor een zelfde loon en het overschot aan personeel af te danken, dan is er in de realiteit een loonsdaling. Dit voorbeeld zal snel navolging kennen bij andere bedrijven in de sector. Het is geen toeval dat de patroonsfederatie van de scheikunde de discussie van zo nabij opvolgt. Waar zou de neerwaartse spiraal stoppen? Bij het loon dat voorgesteld wordt voor postbezorgers?

Inleveren is geen optie

De directie heeft de verlenging van een CAO inzake werkzekerheid tegen gehouden om dit te koppelen aan de discussie over de lonen. In ruil voor een arbeidsduurverlenging zou er vijf jaar werkzekerheid komen. Dat moet de chantage compleet maken.

Een loonsverlaging of verlenging van de arbeidstijd betekent in de praktijk dat de overblijvende werknemers de vertrekpremie van het overtallig personeel betalen. De verkorting van de arbeidstijd kwam er vanaf 1 januari 2004 om naakte ontslagen te vermijden. De directie kreeg sinds 2004 meer dan 6 miljoen euro RSZ-verminderingen wegens het invoeren van de 33,6 urenweken. Maar nu zou er plots langer moeten worden gewerkt?

De vakbonden stellen dat inleveren geen optie is. Elke eurocent of elke minuut die wordt ingeleverd, zal enkel meer miserie met zich mee brengen. Bovendien weigeren de bonden in een neerwaartse spiraal met de vestiging in Uerdingen te worden meegetrokken. Het personeel laat zich niet tegen elkaar opzetten.

Strijdbare strategie

De opstelling van de vakbonden bij Bayer is opvallend. Tegen de directie en de media in wordt gezegd dat er al genoeg bespaard is. Om dat standpunt kracht bij te zetten, werd de afgelopen maanden reeds systematisch informatie gegeven aan het personeel over de echte financiële situatie van het bedrijf. Op de website Roodoor.info staan enkele voorbeelden van uitstekende en erg informatieve vakbondspamfletten (1). Ook werden personeelsvergaderingen gehouden, zo werd gisteren een bijeenkomst gehouden voor het personeel van de dag.

Er werd een akkoord gesloten met de vakbonden in Uerdingen om het personeel niet tegen elkaar te laten uitspelen. Ook werd een syndicaal pact gesloten om in de hele sector geen akkoorden te sluiten die de arbeids- en loonsvoorwaarden naar beneden halen.

Het personeel wil niet instemmen met het voorstel van de directie om de arbeidstijd te wijzigen. De directie zal op haar plannen moeten terugkomen als ze verder wil onderhandelen.


(1) Enkele voorbeelden van pamfletten over de situatie bij Bayer

> Pamflet van 2 juni

> Pamflet van 27 oktober

Leave a Reply