Irak in verzet

De overdracht van de ‘soevereiniteit’ van Irak aan de voorlopige regering van Allawi op 28 juni was bedoeld als een stap in de richting van ‘democratie’ en van heropbouw van het land. Sinds hij premier werd, probeerde Allawi zichzelf op te werpen als een sterke figuur. Hij gaf zichzelf dictatoriale bevoegdheden, voerde de doodstraf opnieuw in en sloot het kantoor van de Arabische nieuwszender Al-Jazeera in Bagdad. Eind juli gaf hij toelating voor een nieuw Amerikaans offensief in Najaf tegenover de troepen van Moqtadr al-Sadr.

Lynn Walsh

De intense gevechten in Najaf hebben geleid tot gevechten in minstens zeven andere steden. De sjietische opstand verspreidde zich al snel van Najaf naar Basra, Nasiriya en Sadr City in Bagdad. Het gewapende conflict is ook heviger geworden in de soennietische driehoek, in het bijzonder in Falluja. Er vielen honderden slachtoffers, waaronder veel burgers.

De bezettingstroepen controleren enkel nog kleine versterkte enclaves en militaire kampen. Geen enkele belangrijke weg is nog veilig voor transporten. Er waren meer dan 700 aanvallen op oliefaciliteiten, waardoor de export constant hinder kent en ook de heropbouw van de productie onder druk komt te staan. De heropbouw van het land is een fiasco. Het Amerikaans parlement ging akkoord om 18 miljard dollar vrij te maken voor de heropbouw van het land, maar totnutoe is er slechts 600 miljoen betaald en dan nog hoofdzakelijk voor veiligheidsmaatregelen.

Conflict in Najaf

In april ondernam de VS zonder succes een poging om de troepen van Al-Sadr in Najaf te verslaan. Na intense gevechten, moesten de VS-troepen de controle over grote delen van de stad overlaten aan de militie van Al-Sadr. Begin augustus werd de druk opnieuw opgedreven, wat leidde tot een nieuwe opstand. Er waren intense gevechten waarbij de meeste inwoners van de oude stad gevlucht zijn.

Er is een klassieke guerilla waarbij de sterk bewapende VS-troepen het opnemen tegen een licht bewapende en erg mobiele militie. De VS heeft genoeg wapens om komaf te maken met de troepen van Al-Sadr en zichzelf een weg te banen naar de moskee van Najaf, waar de militie haar hoofdkwartier zou hebben.

De moskee en het mausoleum van imam Ali zijn heilige plaatsen voor de sjieten. Een vernietiging, of zelfs een bezetting door vreemde troepen zou leiden tot een enorme explosie in Irak en de volledige Arabische wereld. De VS moet zich terughoudend opstellen en laat het vuile werk opknappen door de Iraakse troepen.

De belangrijkste gevechten in Najaf vinden plaats op het kerkhof ‘Vallei van de vrede’, waar de VS-troepen en de militie een kat-en-muisspel spelen tussen de graven. Deze macabere plaats symboliseert de guerillastrijd die plaats vindt in heel het land. "Hoe dichter we komen, hoe angstiger de militie reageert", stelde een Amerikaanse soldaat. "Als wij vooruitgaan, trekken zij zich terug… We moeten het toegeven dat ze wel lef hebben." De VS-troepen raken meer en meer gedemoraliseerd door de situatie. "Als we hier nu tien jaar of één jaar blijven, we zullen weg moeten gaan en er zal chaos zijn", stelde een jonge soldaat uit Las Vegas.

De steun voor Al-Sadr

Een langdurige bezetting van Najaf zal niet voldoende zijn om de steun voor Al-Sadr te breken. Zelfs een tijdelijke nederlaag in Najaf, zal de steun voor Al-Sadr niet doen verminderen. De belangrijkste steun voor Al-Sadr komt uit Sadr City, een arme Sjietische buurt van Bagdad waar er zo’n 2 miljoen van de 5,5 miljoen inwoners van Bagdad wonen. Het zijn wijken met een enorme armoede, overbevolkte krotten en een massale werkloosheid. De bevolking is er woedend omdat er geen enkele vooruitgang is sinds de val van het regime van Saddam. Er wordt ook gevreesd dat Allawi een beroep zal doen op de voormalige door Soennieten gedomineerde staatsstructuren, in het bijzonder op vlak van het leger, de staatsveiligheid en de politie waarbij de Sjietische meerderheid (60%) geen toegang heeft tot de politieke controle.

De Irakese leiders zijn bang van de potentiële macht van de arme Sjieten en proberen het Mehdi-leger af te schilderen als ‘gangsters’, ‘fanatici’, ‘ongeschoolde lompens’ enzoverder. Maar de militie van Al-Sadr is sterk georganiseerd, met een commandostructuur op wijkbasis en een communicatiesysteem, naast een gecoördineerde medische dienst en voedselvoorzieningen. De lokale politie nam deel aan hun betogingen tegen de belegering van Najaf.

Nationale conferentie

De Irakese nationale conferentie die samenkwam op 15 augustus werd volledig overschaduwd door de gebeurtenissen in Najaf. De conferentie begon al met een vertraging en werd geboycot door verschillende politieke groepen. De duizend afgevaardigden moesten 100 leden selecteren voor een voorlopig nationaal parlement met het oog op verkiezingen in januari. De conferentie vond plaats tegen de achtergrond van geweerschoten, en dit ondanks de enorme veiligheidsmaatregelen rond de conferentie.

De openingsessie werd gedomineerd door protest van de Sjietische afgevaardigden die een einde van de belegering van Najaf eisten. Een afgevaardigde stelde: "Wat er nu gebeurt in Najaf is veel belangrijker dan deze conferentie en vereist onze onmiddellijke aandacht." Een andere afgevaardigde stelde de vraag: "Hoe kunnen we een conferentie houden als er een oorlog is in Najaf?"

Tegenover deze druk waren Allawi en zijn ministers verplicht om te beloven dat er geen belegering zou komen van de moskee van Najaf, waarbij de eerdere agressieve steun voor het VS-offensief moest genuanceerd worden. Los van wat er de komende dagen zal gebeuren in Najaf, is het duidelijk dat het verzet tegen de VS en tegen de imperialistische bezetting zal groeien. De marionettenregering van Allawi wordt meer en meer gediscrediteerd. Het VS-imperialisme is op weg naar een nederlaag in Irak, net zoals het destijds een nederlaag kende in Vietnam.

Delen: Printen: