Home / Op de werkvloer / Privatisering pensioenen niet zonder risico

Privatisering pensioenen niet zonder risico

De afgelopen jaren werden we om de oren geslagen met allerhande private pensioeninitiatieven. Naarmate het wettelijk pensioen verder uitgehold werd, nam het belang van de tweede en derde pensioenpeiler toe. Dat zijn in feite verdoken privatiseringen van een cruciaal onderdeel van de sociale zekerheid. Bovendien werd het gebruikt om over fondsen te beschikken waarmee kon worden gespeculeerd op de beurzen. Dat dreigt nu tot grote problemen te leiden.

De ineenstorting van de financiële markten heeft ook veel pensioenfondsen getroffen. Dat kan op termijn de groepsverzekeringen van heel wat werkenden bedreigen. In steeds meer bedrijven wordt gewerkt met een groepsverzekering met het oog op een aanvullend pensioen. Dat werd vaak ingevoerd in de plaats van een loonsverhoging. Het klonk interessant: voor de werknemer was er een aanvulling op het pensioen, voor de werkgever een stuk loon waarop amper belastingen werden betaald en voor de pensioenfondsen middelen om op de beurs snel nog meer middelen te verzamelen. Deze illusie werd doorprikt met de financiële crisis.

Eind 2008 hadden 107 van de 250 pensioenfondsen (per bedrijf of per sector) een tekort op korte en/of lange termijn. De CBFA (Commissie voor Bank-, Financie- en Assurantiewezen) maakte bekend dat er op korte termijn een tekort van 530 miljoen euro is, op lange termijn gaat het om 1,39 miljard euro. 7% van de kortetermijnverplichtingen zijn niet gedekt, 15% van de langetermijnverplichtingen evenmin.

Dat is uiteraard hallucinant. Het gaat immers om een deel van ons loon dat op specifieke manier werd toegekend om minder belastingen te betalen, maar waar we wel recht op hebben. Waarom kan dat geld dan zomaar vergokt worden in de casino’s van het kapitalisme?

Op korte termijn zou er geen groot probleem zijn omdat de inrichters van het pensioenfonds (de werkgevers) de tekorten zelf moeten bijpassen. Alleen is het duidelijk dat een werkgever die extra moet betalen aan het pensioenfonds zal zoeken naar methoden om dat geld elders te verhalen op de werknemers. We zullen met andere woorden zelf moeten opdraaien voor de tekorten. De CBFA waarschuwt wel voor grotere problemen op langere termijn: als een bedrijf failliet gaat, kan het niet meer bijspringen en kan het aanvullend pensioen wel als sneeuw voor de zon smelten.

Werkenden die jarenlang middelen hebben afgedragen aan een pensioenfonds dreigen zo afgescheept te worden met een beperkter pensioen. En dat niet omdat ze zelf in de fout zijn gegaan, maar wel omdat anderen met hun geld zijn gaan speculeren en hebben verloren. Hoe kan het risico op dit soort toestanden worden vermeden? De beste oplossing is natuurlijk het terugschroeven van de privatisering van de pensioenen. Dat kan enkel door het opdrijven van de pensioenbedragen zodat deze leefbaar worden. Het wettelijk pensioen in ons land volstaat voor velen niet om uit de armoede te blijven. Dat is de kern van het probleem.

Een hoger wettelijk pensioen en het terugdrijven van de privatisering van de pensioenen (via de tweede en derde peiler) moeten ervoor zorgen dat de kloof tussen de armste en rijkste gepensioneerden wordt beperkt. Iedereen heeft recht op een menselijke oude dag.

Leave a Reply