Ben jij een socialist? Wat is socialisme?

SOCIALISTEN KRIJGEN dikwijls te maken met veel vooroordelen. Want wat betekent het om jezelf socialist te noemen? Als we campagne voeren, horen we soms de vraag: "linkse socialisten – zijn er dan ook rechtse socialisten?" Wat betekent socialisme nu juist? Is Stevaert socialist? Kort gezegd: socialisten strijden voor een andere samenleving. Een samenleving die de geproduceerde rijkdom in dienst stelt van de bevrediging van de behoeften van de hele bevolking. Maar wat bedoelen we daar juist mee? Een samenleving die niet functioneert voor de winsten van enkelen, maar de noden vooropstelt in een socialistisch geplande economie.

Bart Vandersteene

Hoe zouden we dit concreet uitdrukken?

Vandaag is het zo dat hoe beter de machines werken en hoe sneller de wetenschap vooruitgaat, hoe meer mensen er werkloos worden. Elke vooruitgang van de technologie in het productieproces kan jou je baan kosten. Een van de eerste wetenschappelijke socialisten – August Bebel – schreef in 1881 reeds het volgende: "in het kapitalisme is het zo dat elke vooruitgang die geboekt wordt in het productie-proces vroeg of laat kan leiden tot het verliezen van je job". Welke motivatie zou jij hebben om de productie efficiënter te maken als je weet dat je je job kan verliezen?

Maar stel dat de economie in handen is van de gemeenschap, waarbij de winsthonger niet de drijfveer is. Op zo’n moment zou jouw talent en jouw kennis ingezet worden om de arbeidstijd te verkorten.

Elke verbetering in de productie zou ervoor zorgen dat er meer rijkdom kan geproduceerd worden in minder arbeidstijd. Waardoor iedereen minder zou moeten werken. Deze motivatie zal leiden tot ongekende sprongen in de ontwikkeling van wetenschap en technologie. Wetenschappers zouden ook het gevoel hebben dat ze werkelijk de mensheid vooruithelpen, en niet enkel de bazen meer winsten bezorgen of de arbeiders gemakkelijker helpen uitbuiten. Onze eis voor een 32-urenweek zonder loonverlies en met bijkomende aanwervingen is er dus op gericht om de arbeiders, die de rijkdommen produceren, volop te laten genieten van de vooruitgang van de technologie.

Momenteel verdwijnen de voordelen hiervan letterlijk in de zakken van de patroons. Marx stelde reeds dat die drastische verkorting van de werkweek zelfs een voorwaarde is voor een socialistische samenleving. In die zin dat het noodzakelijk is dat iedereen voldoende vrije tijd heeft om zich volop in te schakelen in de organisatie van de samenleving.

Een socialistische samenleving zal via democratisch verkozen comités in de wijken, bedrijven, scholen,… – uitlopend in een nationale en internationale arbeidersregering – de planning van de maatschappij en de productie overnemen en zo een einde stellen aan de anarchie van de vrije markt. Politieke vertegenwoordigers zouden op alle niveaus verkiesbaar en permanent afzetbaar zijn en niet meer verdienen dan het loon van een geschoolde arbeider. Iedereen zou een beetje politicus worden, zodat niemand nog permanent "politicus" is – in de zin van losstaand van het productieproces en het leven in de wijken.

Vermaatschappelijking van de huishoudelijke taken

Niet enkel de verkorting van de werkweek is noodzakelijk om de mogelijkheid te creëren voor een maximale deelname. Ook het onttrekken van enkele huishoudelijke taken aan de verantwoordelijkheid van het gezin, vandaag nog meestal de vrouw, is van fundamenteel belang. Dit is mogelijk door het verzorgen van collectieve voorzieningen zoals wassalons, volkskeukens, gratis kinderopvang en onderwijs,… Doordat de winsten niet meer in de zakken van een superrijke elite verdwijnen, zouden de middelen vrijkomen om heel de gemeenschap een hogere levenstandaard te bezorgen. Deze voorzieningen nemen de last van de opvoeding – de was en de plas – uit de handen van het burgerlijke kerngezin en laten toe dat mannen én vrouwen volop hun rol kunnen spelen in het democratisch plannen van een socialistische samenleving.

Is de SP.A nog socialistisch?

Laat ons dan eens kijken wat de SP.a en PS vandaag in de praktijk doen. Een kort overzicht van de prestaties van enkele zogenaamde "socialistische" ministers:

  • Luc Van den Bossche was de voormalige Minister van Onderwijs die alle voorbereidende maatregelen trof om vandaag drastische besparingen te kunnen doorvoeren. Enveloppefinanciering, schaalvergroting,… hebben we aan hem te danken. Ondertussen is Luc de pluchen zetels en het salaris in de privé gaan opzoeken.
  • Johan Vande Lanotte heeft de smerigste begrotingstrucs uitgehaald die je kan verzinnen. Hij heeft 5 miljard euro aan pensioenbijdragen van de Belgacomwerknemers afgenomen en uitgegeven. Op dit moment is hij vooral de architect van de privatisering van De Post en het spoor.
  • Frank Vandenbroucke heeft de jacht geopend op de werklozen. Op die manier creëert hij een atmosfeer om de slachtoffers aan te pakken in plaats van de reële oorzaken.
  • Renaat Landuyt heeft op Vlaams niveau de dienstencheques ingevoerd, o.a. in de kinderopvang, waardoor de dienstverlening ondergeschikt wordt gemaakt aan de wetten van de markt.
  • Elio Di Rupo was Minister van Communicatie toen Belgacom werd geprivatiseerd.

Meer dan dat: de zogenaamde "socialisten" zijn al jarenlang de dirigenten van het neoliberaal beleid dat vandaag wordt gevoerd: optrekken van de pensioenleeftijd, afbouw van de sociale zekerheid, flexibilisering van de arbeid, ontmanteling van de arbeidsvoorwaarden,… Als je deze prestaties naast elkaar legt, zie je waarom de sociaal-democraten geen socialisten zijn. Waarom zij in feite de grootste verraders van het socialisme zijn. Ze beweren het te zijn, maar doen het tegenovergestelde. Zoals een kind met de confituur rond zijn mond en de confituurpot open op tafel dat beweert er niet te hebben aangezeten.

Het is hoog tijd om een echte socialistische beweging op te bouwen. In de vakbonden en in de politiek. Een socialistische beweging die zich niet tevreden stelt met een aantal extra kruimels van de taart. Een socialistische beweging die in de plaats daarvan de bakkerij in handen wil van de meerderheid van de bevolking. Om te kunnen bepalen hoe, hoeveel en voor wie er gebakken wordt.

Delen: Printen: