Foto: Flickr/76657755@N04

De discussie over het basisinkomen is terug van niet weggeweest. Het centrale idee achter dit voorstel is dat iedereen een vast inkomen zou hebben, los van sociale of familiale situatie. Zitten er addertjes onder het gras?

Artikel door Clément (Luik) uit maandblad ‘De Linkse Socialist’

Benoit Hamon heeft van het basisinkomen een van zijn belangrijkste eisen gemaakt. In ons land wordt het onder meer verdedigd door Philippe Defeyt (Ecolo), de Piratenpartij en zakenman Roland Duchâtelet. De meeste voorstanders van een basisinkomen vertrekken van sociale doelstellingen. Ze willen dat iedereen een degelijk leven kan leiden, dat de verhoudingen tussen werk en sociaal leven beter zouden zijn of nog dat mensen zonder werk niet langer gestigmatiseerd zouden worden.

Rechtse voorstanders

Maar het basisinkomen wordt ook verdedigd door erg hardleerse neoliberalen. Zo was Milton Friedman, de peetvader van het neoliberalisme, voorstander van een basisinkomen. In Vlaanderen wordt het idee al decennialang gepropageerd door multimiljonair Roland Duchâtelet (Open VLD). Voor de rechterzijde moet het basisinkomen toelaten om te besparen op de aanvullende lonen die door werkgevers betaald worden. Ze willen dat de gemeenschap opdraait voor een deel van de lonen. De interimsector en de sector van onzekere superflexibele jobs (zoals bij Uber) zouden daar goed bij varen. De kers op de taart is dat de sociale zekerheid kan ondermijnd worden door niet alleen werkloosheidsuitkeringen en pensioenen te vervangen door het basisinkomen maar ook pakweg de gezondheidsverzekering. Dat is althans wat Georges-Louis Bouchez (MR) voorstelt.

Wij delen de roep van de progressieve voorstanders van een basisinkomen naar een leefbaar inkomen. Dat stelt meteen de vraag naar het bedrag van dat basisinkomen en wie dit betaalt. Benoit Hamon stelt een basisinkomen van 750 euro voor naast werkloosheidsuitkeringen en lonen. Hij is echter niet duidelijk over de vraag hoe dit zou betaald worden. Als het betekent dat er extra middelen moeten gezocht worden bij de rijksten, zal het op hard verzet van die kant botsen. Kijk maar naar de wijze waarop Tsipras in Griekenland politiek afgemaakt werd of hoe de campagne van Bernie Sanders in de VS werd gesaboteerd.

Voor hogere minimumlonen en uitkeringen!

De oprukkende armoede en dalende koopkracht zorgen voor de populariteit van eisen zoals een basisinkomen. Om de sociale zekerheid te vrijwaren, kunnen we beter vertrekken van wat nu al bestaat om van daaruit voor verbetering te strijden.

Waarom geen massale campagne opzetten voor een verhoging van het minimumloon tot 15 euro per uur? Dit kan gekoppeld worden aan de eis van hogere minimale uitkeringen, zoals een onvoorwaardelijk minimumpensioen van 1.500 euro per maand en een minimale werkloosheidsuitkering van 1.200 euro per maand.

Dit zou een opwaartse druk zetten op alle lonen en arbeidsvoorwaarden. Het vereist uiteraard wel strijd om de middelen te zoeken waar ze zitten: in de zakken van de grote aandeelhouders.