Home / Belgische politiek / Nationaal / Publifin/Nethys. Het is ons geld, waarom hebben we er dan geen controle over?

Publifin/Nethys. Het is ons geld, waarom hebben we er dan geen controle over?

De politieke wetenschapper François Gemenne (ULg) ging niet lichtzinnig te werk toen hij op de RTBF de structuur van Publifin-Nethys als “maffioos” omschreef. “Het is een systeem dat van maffiosi aard is, er wordt geld aan iedereen uitgedeeld zodat niemand vragen zou stellen.” Blijkbaar is er wel heel veel geld beschikbaar om uit te delen. In het geval van deze intercommunale structuur gaat het overigens om geld van de gemeenschap, van ons dus.

Publifin (het vroegere Tecteo) is een intercommunale die onder meer Nethys, VOO (tegenhanger van Telenet), de Luikse intercommunale voor elektriciteit en gas, de kranten van “L’Avenir”, … controleert. Het gaat dus om een bijzonder groot bedrijf dat tussen de publieke macht en de private sector zweeft met een omzet van 759,1 miljoen euro. Het kapitaal is voor 52% in handen van de provincie Luik en voor 47% door 76 gemeenten.

Het schandaal begon naar aanleiding van onthullingen over de wel erg vrijgevige opstelling van de intercommunale tegenover de 31 leden (van CDH, MR en PS) in de vier sectorcomités van de groep. Deze 31 mensen kregen 1.340 tot 2.871 euro bruto per maand voor amper bijgewoonde vergaderingen die louter raadgevend waren. De kost van deze vergoedingen liep op tot 2,5 miljoen euro. Gezien de onregelmatigheid van de vergaderingen, was er een vergoeding die opliep tot 516 euro per minuut vergadering.

Het stelsel is perfect legaal, maar op een ogenblik van besparingen is het natuurlijk problematisch om hiermee in het nieuws te komen. De onthullingen bleven elkaar overigens maar opvolgen. Zo werd bekend dat Daniel Weekers, de “strategisch adviseur” van Stéphane Moreau (CEO van Nethys en PS-burgemeester van Ans), maar liefst 50.000 euro bruto per maand verdiende bovenop verschillende premies en voordelen. Dat komt neer op een jaarloon van 600.000 euro of het dubbele van dat van de premier. Een anonieme bron getuigde in de krant L’Echo dat de strategisch adviseur in kwestie voor dit enorme jaarloon “10 uur per week werkt.”

Stéphane Moreau kon zelf natuurlijk niet achterblijven. Nog steeds volgens L’Echo was hij goed voor 80.000 euro bruto per maand of 960.000 euro bruto per jaar. Daar komt nog zijn loon als burgemeester bovenop. Dat is goed voor 80.000 euro. Nethys verdeelde in 2014 en 2015 alleen 4,4 miljoen euro onder zijn bestuurders, waaronder 8 politici (6 PS, 1 MR en 1 CDH). En dat zijn dan nog maar enkele voorbeelden…

Wat nu?

Toen de schandalen in Charleroi bekend raakten in 2005 waren alle gevestigde politici er snel bij om hun verontwaardiging te uiten. Elio De Rupo zweerde plechtig: “Ik wil geen parvenu’s meer. Ik zal ze zelf achterna zitten, ik ben het beu. Er is geen plaats voor hen in de PS.” De communicatiediensten van Di Rupo en co kunnen vandaag heel wat geld uitsparen door gewoon dezelfde verklaringen van 2005 opnieuw op te diepen…

Na het uitbarsten van de economische crisis werd veel gesproken over het aanpakken van de banken en de financiële wereld en van het opleggen van morele regels. Maar uiteindelijk is er niets veranderd en bleef het business as usual.

De hele affaire dwingt ons tot een conclusie: wat we niet bezitten, kunnen we niet controleren. De dictatuur van de financiële wereld stoppen betekent strijden om deze sector in publieke handen te nemen. Om toestanden zoals die van Moreau en co (tot hiertoe volledig legaal!) te stoppen en ervoor te zorgen dat publieke autoriteiten effectief in dienst van de gemeenschap staan, is er een ernstige controle van de werkenden en gebruikers nodig. Het beheer moet op democratische wijze door gewone werkenden en gebruikers in handen genomen worden. Dat is een compleet andere opstelling dan publieke diensten die als private bedrijven worden beheerd waarbij de publieke instanties slechts aandeelhouders zijn.

Loonmatiging voor de enen… maar niet echt voor de anderen

Hieronder enkele lonen van politici en toplui in publieke bedrijven. Wij denken dat vertegenwoordigers van de werkende bevolking in publieke functies niet meer mogen verdienen dan een gemiddeld loon van een werknemer.

  • Premier: 227.000 euro per jaar / Vicepremiers: 227.000 euro / Ministers: 223.000 euro / staatssecretarissen: 212.000 euro
  • Elio Di Rupo (burgemeester van Bergen): 122.501,14 euro per jaar
  • Dominique Leroy (CEO Proximus): 799,175 euro
  • Jan Smets (topman Nationale Bank): 478.514 euro
  • Jean-Paul Philippot (CEO RTBF): 295.000 euro
  • Johan Decuyper (CEO Belgocontrol): 204.380 euro
  • Luc Lallemand (CEO Infrabel): 303.171 euro