Home / Kort / Kort & Krachtig

Kort & Krachtig

Iedere zaterdag publiceren we een overzicht van enkele opvallende nieuwtjes, feiten, opmerkelijke uitspraken of video’s.

Stijgende koopkracht?

Vorige week pakte N-VA nog uit met de zogenaamde stijgende koopkracht die wij zouden voelen. De cijfers spreken dat tegen. Dinsdag werd het ook in De Standaard nogmaals weerlegd. De krant schreef toen op de voorpagina: “De Belgische consument bespaart al meer dan een jaar op zijn aankopen in winkels en supermarkten. Elders in de eurozone is er nochtans sprake van stijgende uitgaven. In ons land daalde de kleinhandelsverkoop (inclusief e-commerce) tijdens de eerste tien maanden van het jaar met 2,8 procent tegenover dezelfde periode vorig jaar. In de 19 landen van de eurozone was er een stijging van 1,9 procent. Dat blijkt uit cijfers van Eurostat. De Belg bespaarde onder meer op kleding, daarvan vielen de bestedingen met 4,4 procent terug. We gaven ook minder geld uit aan voeding (-0,7 procent), terwijl er in de eurozone een stijging was (+1,2 procent). De cijfers van Eurostat zijn gebaseerd op enquêtes en hebben het voordeel dat ze sneller een indicatie geven, maar ze geven geen volledig beeld. De detailhandels­verkopen in België dalen intussen al dertien maanden op een rij, terwijl er in de eurozone sprake is van groei. (…) Bart Van Craeynest, econoom van Econopolis, is niet verrast door de zwakke prestatie. ‘Deze regering heeft in het begin van haar legislatuur enkele besparingen doorgevoerd, zoals een verhoging van de btw op elektriciteit en een indexsprong.’”

Leugenaars

Enkele dagen eerder schreef dezelfde krant nog zacht uitgedrukt dat de regering liegt dat ze blauw ziet. Dat klinkt dan als een “dunne lijn tussen voluntarisme en leugenachtigheid.” 

ds-leugenaars

Stilstand

Hoe het fileleed in Antwerpen oplossen? De directie van De Lijn kwam met een origineel voorstel: de trams met een lagere frequentie laten rijden en enkele buslijnen schrappen… Achteraf beweerde de directie van de Lijn dat dit voorstel niet werd overwogen. Maar het personeelstekort dat aan de basis ervan lag, is wel reëel. Gazet van Antwerpen schreef dinsdag: “Op het Antwerpse stadsnet zouden er veertig chauffeurs te weinig zijn. De oorzaak ligt bij een piek aan zieken en loopbaanonderbrekingen. Om dit op te vangen, onderzoekt De Lijn Antwerpen om de trams te laten rijden met de frequentie van een schoolvakantie. Concreet betekent dat om de tien minuten een tram in plaats van om de acht minuten. De ingreep heeft betrekking op de bovengrondse lijnen. Daarbij zitten onder meer de tramlijnen naar Zwijndrecht en Melsele. Er is ook sprake van het verder schrappen van enkele buslijnen. De Lijn Antwerpen bevestigt dat er wordt gezocht naar oplossingen voor het tijdelijk personeelstekort. De uiteindelijke beslissing ligt bij Vlaams mobiliteitsminister Ben Weyts (N-VA). De socialistische vakbond ACOD sluit vakbondsacties niet uit, maar hoopt vooral een front te kunnen vormen met de reizigers. “Ik vrees het ergste”, zegt Jef Maex (ACOD). “De impact van deze voorstellen op de kwaliteit van het vervoer is enorm.”” Wat er nog aan moet toegevoegd worden: de directie van De Lijn heeft het personeelstekort zelf georganiseerd.

117 treinen per dag afgeschaft

Record aantal treinen afgeschaft, forse prijsstijging voor De Lijn. Het ongenoegen over het openbaar vervoer neemt toe door het gebrek aan investeringen. De Standaard schreef woensdag: “Dit jaar wordt een zwart jaar voor de dienstverlening bij het spoor. Tussen januari en oktober zijn er al 35.788 treinen geschrapt. Dat is bijna dubbel zoveel als in 2015. Toen zijn er tot eind oktober 19.832 treinen niet op hun bestemming aangekomen. Een team van managers moet de incidenten op probleemlijnen gaan opvolgen. (…) Het aantal afgeschafte treinen lag in vijf jaar niet zo hoog. Elke dag gaat het om 117 verbindingen, op een totaal van 3.800 treinen. Dit jaar – van januari tot en met oktober – komt dat neer op 35.788. Dat is liefst 80 procent meer dan in dezelfde periode vorig jaar. De oorzaken: het hoge aantal spoorlopers, valse bommeldingen en onaangekondigde stakingen. Toch zijn de problemen structureler: zo is in een kwart van de gevallen slecht onderhoud de oorzaak. En dat is de verantwoordelijkheid van de NMBS. (…) Sinds vorig jaar hanteert de NMBS ruimere marges om haar treinen ‘op tijd’ te laten rijden. Op tijd, dat is minder dan zes minuten te laat. Dat was vroeger vijf minuten. Maar zelfs met die extra marge gaat de stiptheid er dit jaar op achteruit. Gemiddeld komt 89,9 procent van de treinen op tijd, minder dus dan de 91,1 procent treinen in 2015.”

Crisis van het kapitalisme

Alternatieven heeft academicus Bas van Bavel niet, maar dat het kapitalisme zal verdwijnen, weet hij wel. Vorig weekend bracht De Standaard een interessant interview met hem. Over de bankencrisis stelde hij: “Die was niet te verhinderen, inderdaad. Je ziet dat ook in de manier waarop er achteraf op gereageerd werd. Iedereen was erg geschrokken. We zouden de schulden gaan afbouwen, de financiële sector reguleren. We zijn nu bijna tien jaar verder, de schulden van overheden en huishoudens zijn nog toegenomen en de beloningen voor bankiers zijn nog even hoog als vroeger.” En nog: “De problemen in die sector zijn ook een logisch gevolg van hoe het kapitalisme werkt. De elite verzamelt kapitaal en moet daar dan een uitweg voor vinden. Dat geld stoppen ze steeds minder in productie, maar meer in investeringen in de financiële sector, in speculatie en in leningen aan de overheid.” Is het mogelijk om het systeem overeind te houden door de excessen aan te pakken? “Ik vind dat een heel naïef idee, maar het is er een dat jammer genoeg wel aan de basis ligt van het denken van de meeste politieke partijen. Dat de markt groei en welvaart kan creëren, die we vervolgens herverdelen, dat is een fictie. Ten eerste is de economie in deze fase steeds minder in staat om welvaart te genereren. Vandaag zien we in West-Europa vooral stagnatie en terugval. Welke welvaart moeten we dan herverdelen? Ten tweede wordt het, door de ongelijkheid die het kapitalisme op langere termijn creëert, steeds moeilijker om die zogenaamde uitwassen recht te trekken. Zogenaamd, want het zijn eigenlijk geen uitwassen, maar een logisch onderdeel van het kapitalisme.”

Gestraft

Ondertussen bij een bondgenoot van de Westerse regeringen: “De Turkse autoriteiten hebben ongeveer een half miljoen mensen uit hun huizen gezet in het zuidoosten van het land, in een operatie van “collectieve bestraffing”. Dat meldt mensenrechtenorganisatie Amnesty International in een nieuw rapport. De auteurs van het rapport concentreerden zich op de wijk Sur in de Koerdische wijk Diyarbakir. In Sur alleen al werden 24.000 mensen uit hun huizen gezet. De meesten van hen verlieten de wijk daarop vanwege de strikte avondklok die de autoriteiten in 2015 hebben ingesteld, aldus het rapport. Sur is het strijdtoneel voor gevechten tussen de verboden Koerdische Arbeiderspartij PKK en de veiligheidskrachten sinds in 2015 een twee jaar durend staakt-het-vuren afsprong tussen de PKK en de Turkse staat. Veel van de burgers, die te weinig voedsel en water hebben en die vrezen voor hun leven door de vele gevechten, hebben ondertussen gebruik gemaakt van de tijd tussen de avondklokken om de te wijk te ontvluchten. Velen van hen wonen bij vrienden of familie of huren een tweede woning. Een groot deel van de gevluchte burgers hebben echter hun baan verloren of hebben moeite om een verblijfplaats te vinden die ze kunnen betalen. “De gebrekkige compensatie voor de slachtoffers en het falen van de overheid om steun te bieden bij het betalen van huur, hebben deze families in een nog grotere ellende gestort”, aldus Amnesty.” (De Morgen dinsdag 6 december)

Academische uitgevers of geldwolven ?

Op donderdag 8 december publiceerde De Standaard een aanklacht van Hoogleraar filosofie (KU Leuven) Andreas De Block over academische uitgevers. Academisch uitgegeven boeken en tijdschriften zijn erg duur, terwijl de kosten beperkt zijn. Een student betaalt gemakkelijk 100 euro voor verplichte studieliteratuur en de grote uitgevers pikken op alle niveaus van de publicatie hun graantje mee. Grote uitgevers hebben een monopoliepositie verworven in het uitgeven van academische scripties en gebruiken die positie maar al te graag om de hoge abonnementskosten en dure prijzen nog eens de hoogte in te werken. De monopoliepositie blijft bestaan omdat universiteiten verplicht zijn te publiceren en dan liefst zo prestigieus mogelijk. Ze hebben dus geen andere keuze dan steeds weer bij de grote uitgevers te gaan aankloppen en veel te dure prijzen te blijven betalen. De uitgevers zelf zeggen dat de kritiek uit onbegrip en desinformatie voortkomt. Zelf zeggen ze dat het allemaal te rechtvaardigen valt door hun bijdrage aan de vooruitgang aan de gezondheidszorg en de wetenschap. Ze gaan er dus vanuit dat zinloos winstbejag en torenhoge prijzen gecombineerd met lage kosten noodzakelijk zijn voor vooruitgang.

Koekenbak

De Tijd schreef donderdag: “De Amerikaanse farmareus Perrigo, de eigenaar van Omega Pharma, is gestart met de consultatieronde in het kader van de wet-Renault. 1 op de 3 jobs staat op de helling. De herstructurering heeft betrekking op de bedrijven Omega Pharma België, Etixx en Biover. Er zijn 45 à 80 banen bedreigd op een totaal van 231 bij de drie betrokken bedrijven. De vakbonden halen meteen sterk uit naar Marc Coucke, de stichter van Omega Pharma, die zijn bedrijf voor in 2014 voor 3,6 miljard euro verkocht aan het Amerikaanse Perrigo. (…) De integratie van het Belgische bedrijf in de Amerikaanse farmareus veroorzaakt veel onrust. Afdelingen verhuizen en wat niet rendabel is, gaat de deur uit. Tientallen managers stapten al op. (…) ‘We kunnen alleen maar vaststellen dat het personeel heel zwaar gepakt wordt op basis van het beleid van het oorspronkelijke management van Omega Pharma’, zegt de christelijke bediendevakbond LBC na een bijzondere ondernemingsraad.”

Banken investeren in kernwapens

DeRedactie.be schreef donderdag: “De Belgische bank KBC investeerde tussen januari 2013 en augustus 2016 117 miljoen euro in kernwapenontwikkeling. Dat blijkt uit een rapport van vredesorganisatie PAX. Ook BNP Paribas Fortis, ING en Deutsche Bank, buitenlandse banken met activiteiten in ons land, figureren in dat rapport op de zwarte lijst. Het “Don’t Bank on the Bomb”-rapport onthult dat banken tussen januari 2013 en augustus 2016 wereldwijd meer dan 498 miljard dollar investeerden in kernwapenbedrijven. Dat gebeurde onder meer via leningen, of uitgiften van aandelen en obligates. Ook de Belgische bank KBC is niet “kernwapenneutraal”, al wordt het geld wel niet direct in een kernwapenbedrijf geïnvesteerd. De bank investeerde tussen 2013 en 2016 zowat 117 miljoen dollar in het Britse dienstenbedrijf Serco, dat twee derde van de aandelen van AWE-ML in handen heeft. Dat laatste bedrijf is verantwoordelijk voor het produceren en onderhouden van het Brits kernwapenarsenaal. (…) De Belgische vzw Vrede reageert alvast verbolgen op het PAX-rapport, en organiseert vandaag enkele acties bij de hoofdkantoren van de betrokken banken in Brussel.”