Interview met twee sociaal werkers uit Antwerpen.

swan2De laatste weken was het sociaal verzet niet uit de media weg te krijgen. Van de luchtverkeersleiders tot de stakende cipiers stuit de besparingsijver van de regering op hevige tegenwind. Maar ook in sectoren waar men traditioneel minder actie voert, bereikt het ongenoegen een kookpunt. In Antwerpen wil Fons Duchateau (N-VA), OCMW-voorzitter en schepen van onder meer sociale zaken, een aantal sociale voorzieningen uitbesteden aan de private sector. Sociaal werkers protesteren daartegen en roepen op tot een actie aan de gemeenteraad op maandag 30 mei. We spraken met Sanne, pas verkozen als vakbondsafgevaardigde voor het ABVV bij CAW Antwerpen, en Hannes die bij CAW werkt en lid is van het Sociaal Werk Actie Netwerk (SWAN).

Interview door Mathias (Antwerpen) uit maandblad ‘De Linkse Socialist’

Fons Duchateau beweert in de Gazet Van Antwerpen dat de sociale sector in Antwerpen niet in staat is om een aantal sociale problemen op te lossen. Wat vinden jullie daarvan?

Hannes: Die bewering is een grove belediging voor onze collega’s. Het klopt dat er in Antwerpen een 200-tal chronisch dakloze mensen zijn die zeer moeizaam uit hun situatie geraken. Niet verwonderlijk gezien de wooncrisis in onze stad. Er is een nijpend tekort aan sociale woningen, de wachtlijsten groeien en lopen op tot maar liefst zeven jaar. Het tekort laat zich ook voelen op de privémarkt waar men woningen van slechte kwaliteit aanbiedt tegen woekerprijzen.

Is de commercialisering die Duchateau voorstelt een oplossing voor het probleem?

Hannes: Door de schuld bij het CAW te leggen, maken ze ons verantwoordelijk voor de gevolgen van het structureel probleem op de woningmarkt. En dat terwijl de politiek weigert hier iets aan te doen. De N-VA zelf stelt dat men in Antwerpen de norm van 10% sociale woningen haalt en dat dit volstaat. Men zet enkel in op renovaties waardoor 10% van het totaal aantal sociale woningen op dit moment leeg staat.

Sanne: Zo’n commercialisering zal de problemen niet doen verdwijnen, integendeel. Duchateau wil deze maatregel op heel korte termijn doordrukken en houdt helemaal geen rekening met de sociale sector. Hij richt zich op de markt, maar weet eigenlijk niet hoe dit te bereiken. Er is een gebrek aan informatie. Bij de projecten zoals De Vaart [een dagcentrum voor daklozen] die in 2017 uitbesteed zouden worden, leidt dat tot onzekerheid bij personeel en cliënten. Dat heeft nu al nefaste gevolgen voor de begeleiding.

De gevolgen op langere termijn zullen dan niet mis zijn…

Sanne: De continuïteit komt onder druk. Het opbouwen van een vertrouwensband met je doelgroep is een werk van jaren. Het uitbesteden van zo’n opdracht kan dat in één klap wegvegen en er dreigt een pak ervaring en expertise verloren te gaan. Ook de werkgelegenheid zal daar onder leiden. Het CAW heeft al besloten om voorlopig enkel te werken met tijdelijke contracten. In Antwerpen is het CAW de tweede grootste werkgever voor sociaal werkers na het OCMW. Als de plannen erdoor komen, dreigen de vele studenten sociaal werk in Antwerpen de komende jaren geconfronteerd te worden met een dramatische arbeidsmarkt.

Wat hopen jullie te bereiken met deze eerste actie?

Sanne: We hopen een tegenkracht op te bouwen tegen de plannen die op tafel liggen. De argumentatie van Duchateau moet ontkracht worden. Niet alleen onder het personeel maar ook de cliënten. Een commercialisering zal niet leiden tot betere kwaliteit of begeleiding maar juist tot de verschraling van het aanbod. De gevolgen zijn verregaand.

We zijn trouwens niet de enigen die geraakt worden. In de gehandicaptensector staat men al een stuk verder met soortgelijke plannen. Bovendien worden ze daar geconfronteerd met aanvallen op de loonvoorwaarden. Hun vakbonden mobiliseren mee voor deze actie als begin van een actieplan. We moeten  een gemeenschappelijk front vormen, dan staan we sterker tegen deze aanvallen.

Hannes: SWAN verwerpt het idee van een commercialisering van de zorg volledig. Het probeert bewust hulpverleners, studenten, academici en burgers te organiseren tegen de besparingen in de sociale sector. Maar we willen onszelf ook de vraag stellen hoe we als sector de mensen beter kunnen begeleiden en hoe we oplossingen kunnen aanbieden. Kortom, we willen een alternatief.

Het doel van onze sector mag niet zomaar een beheersing van de sociale problemen zijn. We moeten de mensen helpen deze te overstijgen. Maar dat kan enkel als er structureel ook de ruimte voor wordt gecreëerd. Dat betekent investeren in sociale woningen, alternatieve woonvormen, het optrekken van het leefloon en de uitkeringen boven de armoedegrens, …. Deze actie kan een opstap zijn in de strijd voor zo’n maatregelen.

Is zo’n beleid van investeringen in sociale voorzieningen te bereiken onder de huidige regering en het gemeentebestuur?

Sanne: Nee! Duchateau heeft zijn beslissing al genomen. Er is weinig respect voor overleg en eigenlijk zelfs niet voor de hulpverleners. Door het gebrek aan informatie en de onzekerheid kunnen sommigen hun werk niet meer naar behoren uitvoeren. Ze willen af van het emancipatorisch model en de marktwerking centraal zetten.

Hannes: Sommigen stellen dat we moeten wachten tot de gemeenteraadsverkiezingen in 2018. Maar dan laat je net de ruimte aan het stadsbestuur om haar plannen door te drukken. Dit moet het begin zijn van een opbouwend verzet tegen de vermarkting. We moeten daarbij bruggen slaan naar andere sectoren op Vlaams niveau. We moeten gaan naar een algemeen verzet tegen de neoliberale regering en haar plannen.

Veel succes met jullie strijd!

=> Protestactie: vanavond om 18u30 voor de Antwerpse gemeenteraad. Facebook evenement