onderwijsJarenlang reeds kampt het onderwijs in Vlaanderen met tekorten: achterstand in de bouw en renovatie van verloederde scholen, plaatstekorten in basis- en secundaire scholen, hoge studiekosten en gebrek aan ondersteuning voor studenten in hoger onderwijs. De 800 miljoen euro besparingen op onderwijs van de Vlaamse regering zullen de situatie enkel verergeren.

Artikel door Fabian (Gent) uit maandblad ‘De Linkse Socialist’

Onderwijs als leverancier van kant-en-klare arbeidskrachten?

Als direct gevolg van de stijging van de inschrijvingsgelden voor hoger onderwijs, van 610 vorig jaar naar 890 euro nu, vroegen nog nooit zoveel studenten een gespreide betaling aan van dat bedrag. Een jaar studeren en op kot zitten kost gemiddeld 12.000 euro per jaar en deze kosten blijven stijgen terwijl de financiering van faciliteiten voor studenten vermindert. Ook het aanmoedigingsfonds om studenten uit technische en beroepsrichtingen aan te zetten om verder te studeren werd geschrapt.

Voor het eerst in jaren is er geen stijging in het aantal inschrijvingen voor hoger onderwijs en studenten gaan voor meer pratijkgerichte opleidingen, in de zoektocht naar werkzekerheid. Ook de oriënteringsinstrumenten voor studenten (zoals de SIMON-test aan de UGent) duwen steeds meer studenten naar marktgerichte opleidingen. Het enige wat nog telt, is het afleveren van hoogopgeleide werkkrachten, die men meteen in het belang van winsten voor grote bedrijven kan ingeschakelen.

Ongelijk onderwijs

Volgens de OESO is het Belgische onderwijs reeds bij de meest ongelijke, waarin de economische achtergrond het hardst de slaagkansen bepaalt. Steeds meer jongeren zien een diploma hoger onderwijs als een noodzaak voor het vinden van een deftige job maar het wordt moeilijker om dit diploma te behalen, vooral voor de minder gegoede studenten, die hun studies al vaak met een job moeten combineren om rond te komen. Rector Rik Torfs (KU Leuven) onderlijnt de doelstelling van de regering met een pleidooi voor “intellectueel elitarisme” aan de universiteiten.

Tegenover Torfs’ uitspraken staan de loze beloften van rector Anne De Paepe (UGent) die stelt dat de extra kosten voor inschrijving rechtstreeks terugvloeien naar studenten in de vorm van begeleiding. Hoe ze dit wil bereiken terwijl de besparingen, 15 miljoen euro aan de UGent, hoger liggen dan de inkomsten uit het verhoogde inschrijvingsgeld, zegt ze niet. In verschillende universiteiten wordt dan wel geïnvesteerd in meer professoren maar er wordt al jarenlang veel meer bespaard op ondersteunend personeel, hetgeen de werkdruk voor de proffen enkel verhoogt en de kwaliteit van onderwijs en onderzoek verder doet dalen.

Gratis werken tijdens opleiding

De Vlaamse Hogescholenraad (VLHORA) ondertekende onlangs een verklaring waarin de hogescholen zich “engageren om maatschappelijk engagement te verankeren in de lerarenopleiding.” Dit betekent dat men leerkrachten wil inzetten in vrijwilligerswerk, lees: als onbetaalde werkkrachten in de sociale sector die de laatste jaren zwaar getroffen is door besparingen. Ook het voorstel voor het verlengen van de duur van de opleiding verpleegkunde naar 4 jaar, met het excuus dat dan meer praktijkervaring wordt aangeboden, heeft expliciet als doel gratis werkkrachten te leveren aan de zorgsector, waar ook al jaren gigantisch bespaard wordt met nijpende personeelstekorten tot gevolg.

Meer publieke middelen nodig!

Het secundair onderwijs in Vlaanderen kampt al jaren met plaatstekorten in de scholen vanwege een enorme achterstand in scholenbouw. Deze tekorten, symptoom van jarenlange verwaarlozing, waren echter makkelijk te voorzien door gelijkaardige problemen in lagere scholen enkele jaren geleden. De 245 miljoen euro die minister Crevits extra wil vrijmaken voor investeringen in onderwijsinfrastructuur zijn slechts een doekje voor het bloeden. Dit jaar werden opnieuw duizenden leerlingen geweigerd wegens gebrek aan plaatsen en moesten ze verder van huis onderwijs volgen met alle bijkomende transportkosten en pendeltijd van dien.

Enkel eengemaakte strijd van werkenden en studenten tegen alle besparingen kan de situatie omkeren. Op 7 oktober lopen opnieuw heel wat studenten mee in de betoging, in verzet tegen de asociale regeringen. We zullen daarbij opkomen voor een drastische verhoging van de publieke middelen voor onderwijs.