China. Arbeiders protesteren in fabriek die speelgoed maakt voor “Happy Meals” van McDonalds

In de zuidelijke Chinese stad Dongguan was er een nieuwe uitbarsting van arbeidersprotest tegen de lange werkuren, de lage lonen en de slavencondities op de werkvloer. Op 22 en 23 juli werd actie gevoerd door meer dan 1.000 arbeiders in de fabriek Hengli, dat eigendom is van Merton in Hong Kong en onder meer plastieken speelgoedjes produceert voor Amerikaanse en Canadese multinationals zoals McDonalds, Disney, Mattel en Hasbro.

Vincent Kolo, artikel dat verscheen op de website ’chinaworker.info’

Het protest tegen de lage lonen, het gebrek aan vakantie en de slechte levensomstandigheden begon in één van de slaapcomplexen op 22 juli. Het ontwikkelde tot een vorm van zelf-georganiseerde arbeidersopstand op zondag.

Er waren confrontaties met de veiligheidsdiensten van het bedrijf en nadien met meer dan 100 gewone politieagenten en agenten van de oproerpolitie. Tientallen arbeiders werden opgepakt en er vielen heel wat gewonden.

Volgens een anonieme post op Tianya Club, een internetforum, was er een gewelddadige confrontatie tussen arbeiders en bewakers waarbij de arbeiders met brandblussers de bewakers achteruit dreven. Auto’s werden omvergeworpen en computers werden vernietigd, tot de politie uiteindelijk de controle over de fabriek terug won.

Onmenselijke condities

Arbeiders in fabrieken van Merton in China werken vaak 11 uur per dag, 6 dagen week met gemakkelijk 70 overuren per maand daarbovenop. Dat gaat zelfs in tegen de Chinese arbeidswetten die een maximaal aantal overuren van 36 per maand hebben vastgelegd. De arbeiders verdienen 71 dollar per maand, het minimumloon in Dongguan. Ze betalen echter een kwart van dat loon terug aan het bedrijf voor het gebruik van slaapzalen en het nuttigen van maaltijden. Het bedrijf trekt loon af als de arbeiders weigeren overuren te kloppen. De arbeiders worden niet betaald voor feestdagen, vakantie of als ze wegens ziekte niet kunnen werken. Overuren worden niet betaald aan 1,5 keer het normale uurloon, zoals voorzien in de wet.

Het arbeidersprotest in de fabriek Hengli, waar in totaal 10.000 arbeiders werken, is vervelend voor multinationals zoals McDonalds die proberen niet geassocieerd te worden met de onmenselijke arbeidscondities die vaak voorkomen in China en die een element vormen in de stijgende winsten van dergelijke bedrijven. Volgens de arbeiders in de fabriek gaat zowat de helft van de productie naar McDonalds. Ze maken vooral kleine speelgoedjes die kunnen verzameld worden bij ‘Happy Meals’ bij McDonalds.

“We moeten eerst meer informatie krijgen”, was de eerste reactie van Lisa Howard, communicatie-verantwoordelijke van McDonalds, die wel bevestigde dat het bedrijf speelgoed laat maken in de Hengli-fabriek. “We willen een volledig onderzoek”, stelde ze aan de New York Times.

Arbeidsovereenkomst “beëindigd”

Merton en haar Amerikaans moederbedrijf Creata Promotions probeerden het protest te minimaliseren om de consequenties van het incident te beperken en niet te moeten antwoorden op de slechte arbeidsomstandigheden. Michael Lillioja, bedrijfsleider van Creata, stelde dat de acties in Hengli het gevolg waren van een “ontevreden werknemer wiens arbeidsovereenkomst was beëindigd.”

Het bedrijf heeft klaarblijkelijk echter meer dan één “ontevreden werknemer”. Het is bovendien niet de eerste keer dat Merton gelieerd wordt met bedenkelijke arbeidsomstandigheden. In 2001 publiceerde China Labor Watch een verslag waaruit bleek dat arbeiders soms 12,5 uur per dag werken, 16,5 uur aanwezig zijn in de fabriek en soms de hele nacht moeten doorwerken om producten af te werken.

Donguan is een industriële stad met 2 miljoen inwoners in een regio die belangrijk is voor de Chinese export. Er waren eerder al heel wat arbeidersprotesten, betogingen en stakingen in de stad. De afgelopen jaren waren er ontelbaar veel acties en de arbeiders, vooral migranten vanop het Chinese platteland, beginnen hun spieren te laten rollen tegenover de brutale uitbuiting.

Er waren in midden 2004 al protestacties bij fabrieken in Dongguan die in het bezit zijn van het schoenbedrijf Stella. Tien arbeiders, waaronder enkele 16-jarigen, werden naar aanleiding van die acties veroordeeld tot een gevangenisstraf van 3,5 jaar. Een internationale campagne leidde tot de vrijlating van de tien.

Het is mogelijk dat er nu gelijkaardige solidariteitscampagnes zullen nodig zijn voor de arbeiders van Merton. De politie maakte videobeelden om “leiders” van de acties te identificeren. Socialisten en vakbondsmilitanten moeten opkomen voor deze arbeiders. Iedere schade die werd toegebracht, valt natuurlijk te betreuren, maar het is wel begrijpelijk. Er zijn weinig andere methoden voor de arbeiders om hun ongenoegen kenbaar te maken. De verantwoordelijkheid voor iedere gewelddaad ligt bij het bedrijf en haar multinationale partners die de arbeiders tot dergelijke onmenselijke omstandigheden veroordelen.

Delen: Printen: