Home / Edito - Belgische politiek / Deze beweging heeft ook politiek alternatief nodig

Deze beweging heeft ook politiek alternatief nodig

Politiek niet overlaten aan de klassieke partijen

Standpunt door Bart Vandersteene, woordvoerder van LSP

Standpunt door Bart Vandersteene, woordvoerder van LSP

Er is geen alternatief op de besparingslogica. We hebben “allen” boven onze stand geleefd en nu moeten we de tering naar de nering zitten. Zo eenvoudig wordt de huidige regeringspolitiek verkocht, het is een kwestie van logisch redeneren. Een probleem, de bevolking pikt deze uitleg niet. Want hoe kan je van de werkende bevolking de ene na de andere opoffering eisen terwijl keer op keer wordt bewezen dat de rijken en grote bedrijven niet enkel vrijuit gaan, maar ook nog eens de rode loper krijgen uitgerold.

De algemene staking van 15 december is wel degelijk een politieke daad. Een aanzienlijk deel van de bevolking legt het werk neer met als boodschap dat ze de politieke keuzes niet langer wil overlaten aan het kransje verkozenen. Door het werk neer te leggen laten de werkenden duidelijk zien en voelen wie er de welvaart produceert. De boodschap aan de stakersposten weerklinkt luid: de besparingspolitiek betekent het straffen van de werkende bevolking en hen doen betalen voor de fouten en de hebzucht van de rijken. En dit pikken we niet langer.

Volgens een onderzoek gepubliceerd in Knack vindt 78% van de Vlamingen dat de besparingen niet eerlijk verdeeld zijn. 85% steunt een belasting op vermogens boven 1 miljoen. Volgens een andere peiling wordt de regering door slechts 20% van de Belgen gesteund. Deze regering heeft gekozen voor een expliciet pro-werkgevers en pro-rijken beleid. En dit stuit op verzet, sterk verzet. De acties, betogingen en stakingen zijn in die zin politiek dat ze het huidige beleid verwerpen. Maar wat moet er in de plaats komen. Een terugkeer naar de vorige coalitie? Of bouwen we aan een alternatief?

SP.a en PS proberen hun besmeurd blazoen op te poetsen door zich verontwaardigd aan de kant van de stakers op te stellen. Weinig geloofwaardig weliswaar aangezien de sociaaldemocratie meer dan 25 jaar lang in de regering zaten. Ze kreeg er dus ruimschoots de kans om een vermogensbelasting in te voeren, de fiscale cadeaus aan grote bedrijven terug te schroeven of een taxshift als voorwaarde voor regeringsonderhandelingen naar voor te schuiven. Het is weinig realistisch te denken dat de terugkeer naar de vorige regering een fundamenteel ander beleid met zich mee zou brengen. Misschien zouden de hervormingen wat langer in de tijd gespreid worden, zou er hier en daar een suikertje worden gevonden om de bittere pil door de bevolking te laten slikken. Is dit het beste waar we op mogen hopen?

Recente peilingen tonen een eerste deuk in de populariteit van N-VA en Bart De Wever. De populist uithangen zonder beleidsverantwoordelijkheid te nemen kon voldoende zand in de ogen strooien bij een kiespubliek dat zich meer en meer distantieerde van de klassieke politiek. Alle regeringspartijen lijken verlies te zullen leiden en Groen/Ecolo lijkt als enige echt te winnen. 10 jaar oppositie heeft de bittere nasmaak van de paarsgroene regeringen doen verwateren.

nietalleenmichel1Maar zoals de peilingen ook aangeven is er een groot potentieel voor een echt links alternatief.  PTB-GO (Gauche D’Ouverture) in Brussel en Wallonië was een eerste stap in die richting, beloond met duidelijk betere scores dan die van PVDA+. Maar ook de opening van PTB-GO blijkt nog onvoldoende om het volle potentieel te benutten. 85% van de bevolking is gewonnen voor een vermogensbelasting, maar PTB-GO kan dat in de peilingen slechts in beperkte mate vertalen en PVDA+ zelfs helemaal niet. Een echte brede strijdpartij zou dat beter kunnen. Velen hebben trouwens PVDA+ of PTB-GO gestemd vanuit de veronderstelling dat de partij verder die weg zou inslaan, maar het lijkt er helaas eerder op dat de PVDA de pauzeknop van de verbreding en de diversiteit heeft ingedrukt.

Alle grote bewegingen tegen de Europese besparingspolitiek hebben de voorbije jaren voor belangrijke politieke aardverschuivingen gezorgd. In Griekenland, Spanje en Portugal worden de klassieke partijen uitgedaagd door linkse politieke bewegingen die voortkomen uit het verzet. Ook in België leeft een debat binnen de vakbonden en in de brede samenleving over de nood aan een politiek alternatief. Op het recente congres van de Algemene Centrale (11-13 december), de grootste centrale van het ABVV, werd een amendement op de congresteksten gestemd dat in die richting gaat. Het amendement verwijst naar het debat dat het ABVV van Charleroi heeft gelanceerd om de krachten links van SP.a/PS en Groen/Ecolo te bundelen.

Tot op vandaag blijkt de grootste speler ter linkerzijde PVDA/PTB geen oren te hebben naar een oproep om krachten te bundelen. Voor de PVDA kan een derde of vierde parlementszetel bij de volgende verkiezingen een belangrijke stap vooruit zijn. Voor deze beweging is dit echter een heel matige ambitie. De vakbonden hebben gezamenlijk 3,5 miljoen leden, organiseren de werkenden op de werkplaats en in de samenleving. De bijeenkomsten, acties en discussies binnen deze organisaties vormen de vruchtbare bodem waar een nieuwe politieke beweging uit kan groeien.

Personeelsvergaderingen om de stakingsacties te evalueren en volgende stappen voor te bereiden, kunnen ook een ideaal forum vormen om onze eisen, ons alternatief, uit te werken en te verfijnen. Sectoriële discussies tussen militanten en intersectorale militantenbijeenkomsten kunnen zorgen voor een coherent programma dat rekening houdt met alle invalshoeken voor een maatschappelijk alternatief.

Welk programma zal LSP verdedigen?

Zestig grote multinationals genieten reeds 20 jaar lang van geheime deals die ze sloten met de Belgische overheid, die hen onnoemelijk lage belastingen garandeert. 20 jaar hebben alle traditionele partijen op de ene of de andere manier aan deze constructies meegeholpen. De woede en frustratie bij de bevolking gaat hem niet om het ene of het andere nieuwsartikel. Het gaat om de dominante politieke logica en de daaruit voortvloeiende praktijk om het de werkgevers steeds naar hun zin te maken: weinig tot geen belastingen betalen, een goeie wegeninfrastructuur aanbieden, goedkope, flexibele maar wel geschoolde arbeidskrachten aanbieden en als het kan nog een berg subsidies uitreiken voor het ‘geven van werk’. In verschillende varianten hanteren alle klassieke partijen deze logica.

Een politiek alternatief kan dan ook niet anders dan de essentie van dit beleid in vraag te stellen, de afhankelijkheid van het privé-initiatief om te ondernemen. Winstmaximalisatie is de enige drijfveer in de vrije markt. Jean Tirole, Nobelprijswinnaar economie, stelt deze week in Knack dat het corrigeren van de gebreken van de vrije markt fundamenteel is “om de nefaste gevolgen voor de maatschappij te vermijden”. Meer en meer economen en commentatoren geven toe dat een ongebreidelde vrije markt desastreuze gevolgen heeft, zoals we de afgelopen jaren in de financiële sector konden vaststellen en waar we vandaag met de gemeenschap dik voor betalen.

Meer dan ooit heeft de vrije markt een greep gekregen over de belangrijke onderdelen van de samenleving. Maar de honger is nog niet gestild, onze gezondheidszorg, openbaar vervoer, onderwijs en andere publieke diensten, zelfs de politietaken, staan op het lijstje om geprivatiseerd te worden. Hoe meer het kapitalisme haar wetten kan dicteren over ons leven, hoe groter de schade voor de samenleving en hoe groter de winsten voor een steeds kleinere minderheid. Iedere werkende kan daar voorbeelden van geven uit de eigen werkomgeving of het dagelijkse leven.

LSP wil mee strijden voor de verdediging van onze loon-en arbeidsomstandigheden, voor de vele rechten die we de afgelopen honderd jaar konden opbouwen. Waar mogelijk strijden we mee voor elke stap vooruit zoals een vermogensbelasting. Maar elke stap in de goede richting zal worden beantwoord door de kapitalistische elite. Ze dreigen nu reeds investeringen uit ons land weg te halen als we niet tegemoet komen aan hun eisen. Ze zullen dreigen met kapitaalsvlucht als we proberen hun vermogens te belasten. Ze zullen dreigen met jobverlies als we deftige lonen eisen of een leefbare combinatie van werk en gezin. Als gemeenschap mogen we geen keuzes maken die ingaan tegen hun belangen of ze bedreigen ons met de door hen opgelegde miserie. Zij hebben de touwtjes in handen en ze laten het ons ook voelen. Een politiek alternatief zal de touwtjes in andere handen moeten plaatsen, zodat er wel plaats is voor keuzes in het belang van de meerderheid, de werkenden, jongeren, gepensioneerden en werklozen.

Zwakheid zet aan tot agressie. Elke mogelijke verbetering voor ons zal beantwoord worden met agressieve dreigementen door VOKA, Unizo, VBO en hun politieke vertegenwoordigers. Het kapitaal zal het land uit vluchten als je vermogens probeert te belasten, is de dooddoener die telkens opnieuw wordt gebruikt. Enkel een offensief programma kan deze agressie beantwoorden. Vermogens die proberen te vluchten kunnen worden aangeslagen, fabrieken die men wil verhuizen kunnen worden overgenomen door de werknemers en de gemeenschap, een weigering om te investeren kan beantwoord worden met een massaal investeringsprogramma van de gemeenschap. Met zo’n offensief programma toont de werkende bevolking dat ze helemaal niet afhankelijk is van het ‘privé-initiatief’ om welvaart en jobs te creëren. Ze creëert zelfs de mogelijkheid om maatschappelijk zinvolle keuzes te maken los van de drang naar maximale winsten voor een meerderheid. Zo’n beweging van onderuit vormt de basis om de hele samenleving op socialistische wijze te organiseren.