Discussies over de cartoonrellen

De reacties op de cartoons over Mohamed blijven voor beroering zorgen. In het Midden-Oosten zijn er grote protestacties en ook in ons land waren er verschillende acties van moslims. Wij nemen een standpunt in dat vertrekt van wat de arbeiders verenigt, niet van wat ons verdeelt. We kregen een aantal reacties van lezers die het niet eens zijn met ons eerder gepubliceerd standpunt. We gaan de discussie aan naar aanleiding van twee controversiële bijdragen.

“Grimmige sfeer op mijn werkvloer“

Een syndicalist uit het Antwerpse schreef ons onder meer:

“Of jullie verblijven ver van de werkvloer of mijn werkvloer is een zeer bijzondere… Ik heb nu al van verschillende collega’s van Noordafrikaanse origine te horen gekregen dat er eerst de wetten van god zijn en dan de onze. Dat wij ongelovige blinden zijn en het ware woord van God niet snappen en dat als het moet zij mij met plezier sneller bij god zouden brengen dan ik me kan voorstellen. De sfeer is grimmig en blijkbaar komen er bij een boel islamieten haatgevoelens boven die het absurde overstijgen.

“Van een marxist zou ik verwachten dat die de opium voor het volk zou bestrijden en weinig begrip zou opbrengen voor heel deze hetze. En wat ‘vrije meningsuiting’ betreft, vrije pers is iets anders dan vrije meningsuiting. Onze pers is niet vrij maar inderdaad gemonopoliseerd en koopwaar net als alle andere, maar dat neemt niet weg dat ik probleemloos onze koning een wijvenloper mag noemen, de kroonprins een idioot en mohammed een pedofiel (hij trouwde niet voor niets met een 9-jarige op het einde van zijn leven). Ik vermoed dat alleen dat laatste mij momenteel mijn nek kan kosten als ik dat in Borgerhout zou scanderen. (…)“

Haatgevoelens versus arbeiderseenheid

De lezer heeft het terecht over haatgevoelens die aanwezig zijn. De afgelopen jaren is er een stimulans van anti-moslim opvattingen geweest. De oorlog in Irak en meer algemeen tegen het ’terrorisme’ ging gepaard met een offensief waarbij een nieuw vijandsbeeld werd gecreëerd. Na de val van de Berlijnse Muur en het verdwijnen van het Rode Gevaar uit het Oosten, werd de oorlogszucht onderbouwd met een voorstelling van moslims als terroristen. Dat versterkt de mogelijkheden voor racisten en rechtse krachten om hierop in te spelen. Het speelt ongetwijfeld in de kaart van het Vlaams Belang.

Maar het heeft ook een effect op moslims zelf. De houding van het VS-imperialisme en van de burgerlijke politieke krachten tegenover Irak, Afghanistan, Palestina en moslims in het algemeen wekt haat op. Jammer genoeg wordt dit veelal gekanaliseerd door reactionaire politieke formaties, die werden groot gemaakt met VS-steun. Het falen van de burgerlijk nationalisten en van op de Sovjetunie geïnspireerde krachten, heeft de weg vrijgemaakt voor reactionaire islamistische stromingen zoals bvb. Hamas.

Tegenover die haatgevoelens is het noodzakelijk om geduldig ons standpunt van arbeiderseenheid naar voor te brengen. Dat is hier in België evenzeer het geval tegenover racistische vooroordelen die breed verspreid zijn. Dat kan abstract lijken, maar in zowat iedere strijdbeweging rond sociale eisen zien we een grote openheid voor arbeiderseenheid. In de beweging tegen het Generatiepact, vroeg niemand naar de afkomst van de stakers. In Noord-Ierland is er ondanks de jarenlange burgeroorlog nog nooit een grootschalige stakingsbeweging geweest die zich op slechts één van de bevolkingsgroepen baseerde, iedere stakingsbeweging was eengemaakt. In dergelijke bewegingen worden godsdienstige standpunten beperkt tot een privé-zaak van de betrokkenen die ondergeschikt is aan de gezamenlijke belangen. Dat is ook de evaluatie die wij bijvoorbeeld maken van het Daensisme.

Godsdienst

Het standpunt van marxisten tegenover godsdienst is iets gevoeliger dan een blind afwijzen van religieuze standpunten bij anderen. Wij vertrekken vanuit een materialistische visie en niet vanuit een godsdienstig standpunt. Religie is in de loop van de geschiedenis vooral gebruikt als een instrument van de heersende klasse om haar positie te beschermen en te versterken. Dat betekent echter niet dat we godsdienstige gevoelens bij arbeiders als iets vies beschouwen. Socialisten komen op voor de vrijheid van iedereen om een godsdienst of geen godsdienst aan te hangen.

Lenin stelde: “Het verklaren van de godsdienst tot een privé-zaak — met die woorden wordt gewoonlijk de houding van de socialisten ten opzicht van de godsdienst uitgedrukt. Wij eisen, dat de godsdienst met betrekking tot de staat een privé-zaak is. Het moet een ieder volkomen vrijstaan onverschillig welke godsdienst aan te hangen of ook geen enkele godsdienst te erkennen, d.w.z. atheïst te zijn.“

Vanuit een standpunt dat vertrekt van arbeiderseenheid, verdedigen we het recht van eenieder om een godsdienst aan te hangen of dat niet te doen. Vandaar overigens dat we ons verzetten tegen een verbod op hoofddoeken of andere beperkingen die worden opgelegd aan gelovigen. Maar uiteraard verzetten we ons evenzeer tegen ieder opdringen van een godsdienst.

Vrije meningsuiting?

Met betrekking tot de retoriek rond vrije meningsuiting, proberen wij abstracte standpunten daarover te herleiden tot hun concrete realiteit. De waarheid is immers concreet. Wij kunnen standpunten verdedigen naargelang we dat willen, maar uiteraard is een mening meer dan louter een mening. Een mening die verspreid wordt onder tienduizenden mensen en die wordt overgenomen door bredere lagen, wordt een materiële factor. Daarbij stellen we vast dat meningen in grote mate worden gecontroleerd door media-bedrijven waarop de bevolking geen enkele controle heeft. Probeer maar eens een socialistisch standpunt in de massa-media te krijgen… Bij de laatste verkiezingen waren er voor het Europees parlement 7 Nederlandstalige lijsten, slechts 5 ervan (de traditionele partijen) kwamen aan bod in de media.

Bovendien zien we een groeiende repressie tegen politieke activisten die hun mening naar voor brengen. In Leuven werden militanten van onze organisatie zelfs opgepakt omdat ze een pamflet uitdeelden! Het establishment probeert de controle te behouden over welke standpunten er breed naar voor worden gebracht. Indien dat niet volstaat, wordt repressief opgetreden. De wetgeving inzake laster laat het overigens toe om beledigingen ten aanzien van bijvoorbeeld de koning te vervolgen. We zouden het de lezer uit het Antwerpse niet aanraden om voor het Koninklijk Paleis te roepen dat de koning een hoerenloper is.

Lachen met godsdienst?

Een Leuvense lezer schreef ons:

“Ik vind wel dat deze cartoons passen in een komische rubriek van een blad zoals Humo, ik zou er mee kunnen lachen… In Humo worden ook westerse wantoestanden belachelijk gemaakt die een bepaalde soort van westerlingen kunnen kwetsen. Mijn mening als ongelovige is dat godsdienst in loop der tijden en ook nu verantwoordelijk is voor een berg miserie.

“Dus ja er moet met godsdienst kunnen gelachen worden, maar dit alles wel in een betere verstandhouding, zelfs belachelijk maken moet kunnen, maar dan niet enkel geviseerd op moslims. Volgens mij kan dit vrije meningsuiting zijn. Nazi’s kwamen onlangs nog in Spanje op straat, ik denk niet dat er hieromtrent regels moeten komen, maar als er regels moeten komen dan moet in eerste plaats dit verboden worden en niet zo zeer Moslimcartoons.

“Ik vind dat de reactie van moslims zwaar overdreven is, voor mij is dit humor, maar het is wel begrijpbaar gezien wat Bush uitsteekt. Ik had liever gezien dat moslims cartoons over ons begonnen maken als reactie, dan had ik misschien nogeens kunnen lachen. Als ze als reactie op een cartoon van hun profeet met een bom niet beter kunnen reageren dan met geweld zijn ze volgens mij niet zo slim of overtuigend bezig. Verder sta ik 100% achter het standpunt op de LSP-site, we moeten die mensen niet op hun paard zetten in deze omstandigheden, misschien moet het tijdelijk verboden en bevroren worden? Of jullie nu voor of tegen cartoons zijn is voor mij op dit moment geen knelpunt. Godsdienst heeft niets met politiek te maken. Iedereen is welkom in het socialisme, gelovig of niet, maar iedereen mag er van denken of zeggen wat hij wilt, of dit moet op zijn minst het streefdoel blijven.“

Eerder schreven we reeds op deze site dat socialisten het recht op vrije meningsuiting voor iedereen verdedigen, behalve voor wie op een directe, fysieke manier een bedreiging is voor de democratische rechten van de arbeidersbeweging, zoals openlijke fascisten. Ideeën kunnen niet, zoals in het burgerlijke recht, losgekoppeld worden van een praktijk die arbeiders, migranten en jongeren direct bedreigt.

Het loskoppelen van abstracte principes van de concrete realiteit van dit uitbuiterssysteem is één van de ideologische fetisjen van het kapitalisme. In de Grondwet staan een hele reeks "sociale grondrechten", die op geen enkele manier materieel afdwingbaar zijn. Behalve door klassenstrijd van de arbeidersbeweging, waarmee zij haar eigen wetten stelt, in het belang van de meerderheid van de bevolking.

Socialisten vinden dat alle mogelijke ideeën, ook socialistische, moeten kunnen worden belachelijk gemaakt. Maar daarom gaan we het niet in alle gevallen propageren, los van de algemene belangen van de arbeidersklasse. De arbeidersklasse is de klasse die het meeste belang heeft bij de grootst mogelijke democratische rechten en vrije meningsuiting. De kapitalistische klasse en hun kleinburgerlijke echo’s worden voortdurend in de richting van het tegendeel gedreven. We zijn echter geen voorstander van meningen of satire die onze klasse verdelen.

Wat denk jij?

Dit zijn maar enkele reacties in de discussie. We zijn zeker bereid om verder in te gaan op controversiële stellingen en standpunten. Stuur ons je reacties op redactie@lsp-mas.be

Delen: Printen: