Interview vertaald vanop sozialismus.info in het kader van onze berichtgeving over de Europese verkiezingen

katerinaOp 18 en 25 mei zijn er in Griekenland gemeenteraadsverkiezingen die het voortbestaan van de regering-Samaras kunnen bedreigen en de opbouw van links kunnen versterken. Xekinima, onze Griekse zusterorganisatie, neemt met 19 kandidaten deel in Athene, Thessaloniki, Volos en andere plaatsen. We spraken hierover met Katerina Klitsa, kandidaat in Thermaikos (Thessaloniki).

Met de “terugkeer naar de markten” stelden de regering van Samaras en de media vier weken voor de Europese en lokale verkiezingen dat Griekenland het ergste achter de rug heeft. Is het einde van de tunnel echt in zicht?

Katerina: “De waarheid is dat er niets veranderd is voor de overgrote meerderheid van de Grieken. De regering voert een show op voor de verkiezingen en de meeste mensen weten dat ook. De publieke schulden zijn enkel aangegroeid (van 148% in 2010 tot 175% vandaag) en zeker nog niet afbetaald. Maar in het kader van de verkiezingen deelde de regering ‘sociale dividenden’ uit, symbolische en eenmalige premies voor de allerarmsten die 647 euro per gezin krijgen. Het doel van die bijdrage is om de illusie te wekken dat alles beter gaat. Maar de problemen blijven erg groot. Slechts een derde van de 800.000 aanvragen voor een ‘sociaal dividend’ werd ook effectief ingewilligd. In veel gevallen werd de bijdrage rechtstreeks door de banken ingehouden als onderdeel van schuldprogramma’s. De economie blijft krimpen en er is geen werk.”

Hier in het kantoor van Xekinima spreken we ook met twee activisten die (beter) werk zoeken. Mariana heeft een diploma psychologie en werkt in een instelling voor mensen met een geestelijke beperking. Ze zegt dat haar werkgever een deeltijds contract had voorgesteld van 250 euro per maand. “Dat is niet veel, maar ik twijfel of ik het werk zal aannemen of verder zal zoeken naar iets anders.” Het dilemma van Mariana werd enkele dagen later opgelost met de aankondiging dat voor 2,1 miljoen euro zou bespaard worden in de gezondheidszorg. Hierdoor zal personeel afgedankt worden in plaats van aangeworven. Stavroula werkt sinds een maand deeltijds als verkoopster in een kledingwinkel in de binnenstad. Ze toont haar loonbrief: 299 euro netto voor 105 gewerkte uren. Stavroula overleeft omdat ze in een woning die eigendom is van haar ouders kan wonen en bovendien een medebewoner heeft gevonden.

Wat doet links in de verkiezingscampagne en hoe wordt dat door de bevolking gezien?

Katerina: “De linkse partijen en vooral Syriza en de leiding van Syriza hebben rond heel wat thema’s compromissen gesloten. In 2012 waren ze nog tegen het memorandum, nu hebben Tsipras en andere kopstukken het over ‘heronderhandelen’. Het is dan ook niet verwonderlijk dat meer dan 60% van de eigen kiezers van Syriza niet denkt dat de partij echt een einde zal maken aan het beleid van de trojka. Als we op straat mensen aanspreken met slogans als ‘De gemeenten in linkse handen’, is er een wantrouwen. Velen twijfelen eraan dat zelfs een meerderheid van Syriza tot verandering zou leiden. In de peilingen heeft Syriza nog een kleine voorsprong op de rechtse regeringspartij Nieuwe Democratie. Dat is een enorme stap vooruit, het is pas twee jaar geleden dat Syriza bij de parlementsverkiezingen een echte doorbraak kende. Ondertussen is de populariteit van links sterker gevestigd.

“Maar ook de andere linkse krachten bieden geen oplossingen aan. Zowat 90% van hun verkiezingspropaganda en toespraken wordt besteed aan kritiek op de regering en slechts 10% aan eigen voorstellen. De communistische partij KKE voert vooral strijd tegen Syriza in plaats van zelf een radicaler programma naar voor te brengen. De Griekse bevolking wordt geen duidelijk perspectief aangeboden. Dat maakt het de regering gemakkelijker om in de propaganda te beweren dat zij de enigen zijn die het land stabiliteit kunnen bieden.

“Anderzijds kan ook het fascistische Gouden Dageraad profiteren. De partij neemt aan de verkiezingen deel ook al zit een deel van het partijkader in de gevangenis. De steun blijft groot, tussen 3,5% en 6,5%, en dat ondanks het feit dat algemeen bekend is dat het een partij van moordenaars is. De basis voor deze steun moet bij het beleid van de trojka gezocht worden. Op dit ogenblik ziet het er niet naar uit dat er Gouden Dageraad ergens een burgemeester zal leveren, maar de partij treedt wel opnieuw op de voorgrond en krijgt voet aan grond in de wijken, ook in Thessaloniki waar Gouden Dageraad voorheen erg zwak stond.”

Waarom heeft Xekinima eigen kandidaten op de lijsten van Syriza?

Katerina: “Het volstaat niet om goede ideeën en voorstellen te hebben, we hebben mensen nodig die deze eisen populariseren. Xekinima pleit voor linkse samenwerking in Griekenland, we stelden dat KKE, Syriza en Antarsya zich moeten verenigen om bij de verkiezingen met gemeenschappelijke lijsten naar voor te komen waarop ook plaats is voor andere linkse organisaties. Dergelijke lijsten bij de lokale en Europese verkiezingen hadden het beeld van de linkerzijde kunnen veranderen. Maar vooral KKE en Antarsya verzetten zich tegen een dergelijke samenwerking, voor hen zijn de politieke verschillen belangrijker dan de strijd tegen de trojka en de opbouw van de arbeidersbeweging. Wij denken dat dit een fout is en dat een verenigde linkerzijde sterker zou staan.

“Syriza is veruit de sterkste linkse kracht. Een regering onder leiding van Syriza zou velen aanzetten om de strijd voor het inwilligen van hun eisen te versterken. Het zou bewegingen een nieuwe dynamiek geven. De leiding van Syriza is zeker niet radicaal of consequent, het zal aan de activisten, aan ons, zijn om ervoor op te komen dat onze eisen ingewilligd worden en dat we de leiding naar links duwen, zelfs indien we hen niet vertrouwen. In onze pamfletten benadrukken we vooral ons programma en wat de linkerzijde moet doen. We stellen ons programma voor, niet dat van de leiding van Syriza.

“In een aantal steden waar de leiding van Syriza vooral voormalige PASOK-mandatarissen naar voor brengt als kandidaten, of waar deze kandidaten een erg slechte reputatie hebben omwille van hun vroegere posities of gebrek aan links programma, komen we samen met andere linkse krachten op. Zo hebben we enkele kandidaten op de kleinere antikapitalistische lijst Antarsya.”

Wat zijn jullie belangrijkste programmapunten?

Katerina: “Als links de gemeenteraadsverkiezingen wint, mogen we de besparingsmaatregelen niet aanvaarden en moeten we de bevolking mobiliseren tegen het asociale beleid en opkomen voor meer middelen van de regering voor de gemeenten. We zouden ons tegen iedere afdanking bij de gemeenten verzetten. De dagelijkse behoeften van de mensen moeten op gemeentelijk niveau ingelost worden, bijvoorbeeld met gemeentelijke winkels en ondersteuning van solidariteitsbewegingen, onder meer in de gezondheidszorg. De gemeentebelastingen voor de grote bedrijven moeten verhoogd worden. Linkse burgemeesters moeten bij iedere strijdbeweging aanwezig zijn en zich verzetten tegen het programma dat de middelen voor de gemeenten aan banden legt. We hebben nood aan een democratische betrokkenheid en controle door de inwoners, bijvoorbeeld met wijkcomités. Linkse gemeentebesturen moeten ook antifascistische gemeenten uitbouwen, waar er geen plaats is voor fascistische ideeën en partijen. Ze moeten antifascistische activiteiten ondersteunen en versterken.”

Wat denk je dat er na de verkiezingen zal gebeuren?

Katerina: “Er zijn veel mogelijkheden naargelang Syriza of Nieuwe Democratie het meeste stemmen zal halen. Alles staat nog open. Als Syriza de Europese verkiezingen wint met een grote voorsprong op Nieuwe Democratie, is het niet uitgesloten dat de regering ontslag neemt en er nieuwe verkiezingen komen. Als de regeringspartij wint, zal het zelfvertrouwen versterkt zijn om met het huidige beleid door te gaan. Daarom roepen we op om met de Europese verkiezingen Syriza te versterken en de regering hiermee onder druk te zetten. Dat zou de arbeidersbeweging versterken en het zou de bevolking tonen dat er een alternatief mogelijk is.

“Het resultaat van de gemeenteraadsverkiezingen kan erg gemengd zijn. De gemeenten waar links een overwinning haalt, moeten een gemeenschappelijk netwerk uitbouwen om de strijd tegen het dictaat van de trojka beter te voeren en om verbeteringen af te dwingen. Alleszins gaat de strijd verder, zowel tegen de regering, de trojka en de crisis, als voor de dagelijkse bekommernissen van de mensen. We moeten blijven opkomen voor een verenigde linkerzijde en een linkse regering die een antwoordt biedt op de kapitalistische crisis in de vorm van een programma dat de banken en sleutelsectoren in publieke handen neemt om tot een socialistische samenleving zonder uitbuiting te komen.”