Latijns-Amerika en de discussie over het socialisme in de 21ste eeuw

Volgens een recente opiniepeiling in Venezuela verkiest 47,8% een “socialistische” regering, terwijl slechts 22,7% zich uitsprak voor een “kapitalistische”. De interesse voor socialistische ideeën neemt toe en wordt gepopulariseerd door de openlijke steun van Chavez, die sinds kort de Bolivariaanse revolutie karakteriseert als socialistisch.

Els Deschoemacker

Maar Chavez blijft vaag. Hij spreekt over het “socialisme in de éénentwintigste eeuw” als een “nieuw type van socialisme” en roept op de “oude ideeën” te begraven. Dit kan begrepen worden als het afwijzen van het stalinisme en voor een deel zal dit wel zo zijn. Anderzijds weigert hij een volledige breuk met het kapitalisme. Chavez promoot een vorm van gemengde economie waarbij er naast de kapitalistische ook een “sociale” economie bestaat.

Onder druk van de massa ging het regime verder dan voorzien. Bedrijven die bijna failliet waren, werden genationaliseerd, er waren beperkte landhervormingen en er kwam een vorm van “parallelle” economie, waarbij de staat een eigen luchtvaartmaatschappij, televisiestation en supermarkten opende. In die supermarkten worden basisproducten verkocht die 30% goedkoper zijn dan in de privé. Elementen van arbeiderscontrole worden aangemoedigd en bedrijven die arbeidersvertegenwoordigers toelaten in het bestuur van hun bedrijf, hebben recht op staatssubsidie.

“Dit alles is socialisme”, verklaarde Chavez. Hoewel de economische macht van de kapitalisten niet fundamenteel gebroken wordt, jaagt dit de kapitalisten, en vooral het VS-imperialisme, de schrik op het lijf. Die zijn bang dat een verdere radicalisatie van de massa, het regime kan dwingen om over te gaan tot verregaande nationalisaties.

De recente ontwikkelingen vormen een nieuwe fase. Zowel in Bolivië als in Venezuela wordt openlijk geflirt met socialistische ideeën als alternatief op het kapitalisme. Het zal daarbij van cruciaal belang zijn om te wijzen op de rol van de arbeidersbeweging en om uit te leggen wat democratisch socialisme betekent.

Er is dus heel wat stof tot discussie die bovendien van enorm belang is voor arbeiders en jongeren die uitkijken naar een alternatief op het kapitalisme. We organiseren een reeks meetings over de situatie in Latijns-Amerika en nodigen je dan ook uit om daar met ons de discussie aan te gaan.

Van 10 tot 14 oktober: meetings over Latijns-Amerika met Karl Debbaut. Karl was deze zomer een aantal weken in Venezuela en nam er deel aan het Jongerenfestival voor vrede en solidariteit, tegen imperialisme.Meer info

Delen: Printen: