Mexico: massale protestacties doen Fox terugdeinzen

Het was veelzeggend over de wanhoop van de corrupte Mexicaanse elite om toch maar de macht in handen te houden. Op 7 april begon het parlement namelijk met het proces om de meest populaire politicus van het land, Andrés Manuel López Obrador van de PRD (een kapitalistische populistische partij), achter tralies te krijgen.

Adam Ziemkowski, Mexico Stad

De reden is duidelijk: Obrador is een felle tegenstander van het neo-liberaal beleid dat de Mexicaanse politiek de afgelopen 20 jaar heeft gedomineerd en hij kent momenteel een steun van 80% als burgemeester van Mexico Stad. In de peilingen voor de presidentsverkiezingen van 2006 staat hij 15 punten voor op de eerste achtervolger. Obrador heeft een beleid gevoerd dat ingaat tegen armoede met openbare werken, hij kant zich tegen de privatiseringen van de olie- en energiesector.

Aangezien het onmogelijk blijkt om Obrador op een democratische wijze te verslaan, hebben de twee grootste neo-liberale partijen (het rechtse PAN van president Vincente Fox en het centrum-rechtse PRI dat 70 jaar aan de macht was tot 2000), beslist om Obrador uit de presidentsverkiezingen te weren op basis van een juridisch-technisch element.

Op dezelfde dag kwam de Mexicaanse bevolking in verzet tegen deze aanval op de democratie en op de linkerzijde. Tussen de 500.000 en 1.200.000 mensen betoogden op het centrale plein van Mexico Stad en luisterden daar naar een toespraak van Obrador die uitlegde wat zijn strategie zal zijn bij wat één van de grootste protestbewegingen uit de Mexicaanse geschiedenis aan het worden is.

Obrador maakte plannen voor komende grote protestacties en hij riep iedereen op om een actieve rol te spelen in het opbouwen van een vreedzame verzetsbeweging. Hij benadrukte dat er nood is aan individuele acties (discussies, pamfletten verspreiden, stemmen) naast georganiseerde acties waarbij hij opriep om dat element te versterken door nationaal Burgercomités op te zetten voor "het alternatieve project voor de natie".

Op 24 april was er een vreedzame betoging met 1,2 miljoen deelnemers die trokken van het Museum voor Antropologie in Mexico Stad naar het centrale stadsplein. Dit werd één van de grootste betogingen in de geschiedenis van het land, en alleszins de grootste betoging sinds 1968. Hierop zag Fox zich gedwongen om toe te geven en te verklaren dat Obrador zal mogen deelnemen aan de presidentsverkiezingen van 2006.

De beschuldigingen tegen Obrador dateren van 2000 toen hij als burgemeester van Mexico Stad bevel gaf om een stuk ongebruikte grond te onteigenen om er een weg te bouwen waardoor een arme buurt een gemakkelijkere verbinding zou hebben met een ziekenhuis. Later oordeelde een rechter dat Obrador moest stoppen met de aanleg van de weg, maar hij weigerde en stelde dat het ging om grond van de bevolking die hen enkele decennia eerder was ontstolen.

Los van de discussie over die feiten, is het duidelijk dat de voorgestelde straf zonder voorgaande is in de geschiedenis van het land. In 1988 kreeg Carlos Salinas (PRI) letterlijk het presidentschap nadat stembussen werden gestolen. In 2000 werd president Vicente Fox enkel op de vingers getikt omdat hij de regels inzake verkiezingsuitgaven niet naleefde. Het is dus duidelijk dat de poging om Obrador in de gevangenis te krijgen, politiek gemotiveerd is.

Zowel de PRI als de PAN nemen een enorm politiek risico met het vervolgen van Obrador. De armen en de arbeiders zien Obrador als iemand die het voor hen opneemt en zullen bereid zijn om hem te verdedigen.

Hoe zullen Obrador en de PRD gebruik maken van deze situatie? Ze geven terecht kritiek op het neo-liberalisme, maar de bedoeling van de PRD is om een "kapitalisme met een menselijk gezicht" te creëren. Dat is niet mogelijk, zeker niet in de door crisis getroffen arme landen van Latijns-Amerika. Er moet enkel maar worden gekeken naar de ervaring van de PT-regering van Lula in Brazilië om te zien wat gebeurt als de regeringen binnen het kader van het kapitalisme blijven. Dan worden deze regering zelf verplicht om de aanvallen uit te voeren tegen de arbeiders en de armen.

Om te vechten tegen het neo-liberalisme en het kapitalisme is het noodzakelijk om te bouwen aan een onafhankelijke massabeweging van de arbeiders en armen. De burgercomités waartoe Obrador oproept, kunnen enkel ontwikkelen indien het echte strijdcomités worden samengesteld uit vertegenwoordigers verkozen op massabijeenkomsten op de werkvloer, aan de universiteiten en in de wijken. Dergelijke verkozen afgevaardigden moeten permanent afzetbaar zijn en banden aangaan op regionaal, stedelijk en nationaal niveau. Zo’n strijdcomités zouden een alternatief op het kapitalisme gaan vormen en de strijd voor een regering van arbeiders en boeren als alternatief op het kapitalisme op de voorgrond plaatsen.

De arbeiders en armen in Mexico hebben nood aan een eigen politieke partij die democratisch geleid wordt door de basis om zo op te komen voor de onafhankelijke belangen van de arbeiders en armen. Zo’n arbeiderspartij moet bewapend worden met een revolutionair socialistisch programma om het ondemocratische kapitalisme omver te werpen en te vervangen door een democratisch geplande socialistische economie waarin de levensstandaard van de massa’s kan stijgen. Dit zou een enorme echo krijgen in de rest van Latijns-Amerika en in de VS om samen de strijd aan te gaan voor een democratisch socialistische confederatie van het continent.

De VS-regering probeert in te gaan tegen de toename van strijd en radicalisatie in Latijns-Amerika, maar ook in de VS zelf organiseren socialisten, anti-oorlogsactivisten en arbeiders steun en solidariteit voor de strijd in Latijns-Amerika.

Delen: Printen: