Het rommelt langs alle kanten. Het besparingsbeleid komt immers hard aan bij onder meer het personeel van de openbare sector. Bij het spoor heerst een grote actiebereidheid tegen de voorgestelde nieuwe structuur. Bij de gevangenissen wordt gestaakt op 7 februari. En meer algemeen voeren de federale ambtenaren op 7 februari een betoging tegen het besparingsbeleid van staatssecretaris Bogaert en de hele regering-Di Rupo.

Het protest van de ambtenaren komt niet uit de lucht vallen. Er is een probleem door de snelle personeelsafbouw waardoor er tekorten zijn. En er wordt ook geklaagd over het feit dat de staatssecretaris eenzijdig maatregelen doorvoert zonder overleg. Zo werd een nieuw stelsel voor overuren en nachtwerk doorgedrukt, wat onder meer al tot acties leidde bij de douane in Zaventem.

De personeelsafbouw is opvallen. Voor de tweede helft van 2012 zijn nog geen exacte cijfers bekend gemaakt, maar in de eerste helft van vorig jaar nam het aantal federale ambtenaren met 1.463 voltijdse equivalenten af. Het gaat om een daling met 2,03% waardoor er eind juni 2012 nog 70.492 voltijdse equivalenten bij de federale overheid werkten. De Federale Overheidsdienst (FOD) Financiën was alleen al goed voor een daling met 770 voltijdse equivalenten. Bij de voorstelling van zijn beleidsnota in de Kamer vorige week had Bogaert het over een daling van het aantal personeelsleden met 1500 in 2012 tot een totaal van 80.000, de vertaling van deze cijfers naar voltijdse equivalenten is ons niet bekend.

In oktober was er al een sterk bijgewoonde betoging van personeelsleden van de FOD Financiën. De betogers protesteerden tegen het gebrek aan personeel wat de deur voor belastingontduiking open zet. De afgelopen jaren nam de personeelsbezetting bij financiën af van 38.000 tot 28.000. Het probleem stelt zich echter ook bij andere diensten en daarom is er nu een oproep van de vakbonden tot een gezamenlijke betoging van de federale ambtenaren.

Het personeelstekort is het resultaat van de beslissing van de regering om een op de drie ambtenaren die op pensioen gaat niet te vervangen. Van de 1.463 voltijdse equivalenten die in de eerste helft van 2012 verdwenen, ging het in 1.294 gevallen om iemand die met pensioen vertrok die niet werd vervangen. “Sommige instellingen landen zo onder een cruciale drempel”, verklaarde Marc Saenen van ACV Openbare Diensten in de media. “Zo zijn er al gesloten centra die vleugels moeten sluiten en ook de civiele bescherming kampt met personeelsgebrek.” In zijn beleidsnota gaf Bogaert wel aan te willen investeren in het personeel, maar dan heeft hij enkel over de managers.

Een gevoelig punt is de eenzijdige wijze waarop de staatssecretaris veranderingen doorvoert. Zelf verklaart hij daarover dat de vakbonden “geen vetorecht” hebben. In zijn eigen beleidsnota eind december schreef Bogaert nochtans: “De regering zal een constructieve sociale dialoog, de beste garantie voor sociale vrede, blijven ondersteunen (…).” De praktijk ziet er anders uit. Guido Rasschaert van ACOD stelde: “Er is geen echt overleg. Hij legt ons enkel beslissingen voor waarop we alleen ja of neen kunnen antwoorden.”

Het ongenoegen leidt tot een campagne waarbij de bonden 70.000 petitiekaartjes verspreiden onder alle federale ambtenaren. Daarin worden de problemen opgesomd met een duidelijk conclusie: “Op termijn brengt het de kwaliteit van de dienstverlening in het gedrang. Wij verzetten ons hiertegen.” Op 7 februari zullen de petitiekaartjes aan de staatssecretaris overhandigd worden en komt er een grote betoging. Mogelijk zal dat gepaard gaan met verschillende stakingsacties. De cipiers kondigden alvast aan op 7 februari te staken uit protest tegen de suggestie van Bogaert dat de arbeidsduur voor cipiers wordt opgedreven van 36 tot 38 uur.

Het verzet van de ambtenaren is terecht en gericht tegen de zogenaamd ‘pijnloze’ besparingen die vandaag steeds meer gevolgd worden door besparingen die niet meer als ‘pijnloos’ worden voorgesteld. Een sensibiliseringscampagne met de petitie is een goede aanzet om van de betoging op 7 februari een succes te maken. Hopelijk zal die betoging inderdaad geen eindpunt zijn, maar het beginpunt van een actieplan dat van onderuit wordt bediscussieerd en beslist.