Golf van protest tegen Lula in Porto Allegre

In scherp contrast met 2003, toen hij op het Forum nog gehuldigd werd als de grote held van links, kreeg Lula na twee jaar neoliberaal beleid de wind van voren. Grote groepen jongeren en arbeiders drukten hun ongenoegen uit op de openingsmars van het WSF en de protestactie aan het stadion waar Lula sprak.

Els Deschoemacker

De toespraken van Lula en zijn aanhangers werden onder luid gejoel onderbroken, telkens wanneer het PT-regeringsbeleid aan bod kwam. Het protest is gericht tegen de hervorming van de ambtenarenpensioenen en het hoger onderwijs, de liberalisering van de openbare diensten en de beperking van vakbondsrechten. De voorbije twee jaar protesteerden arbeiders uit de banksector, landloze boeren en daklozen, die allen hoopten op een verbetering van hun lot. Ze raakten echter gedesillusioneerd door de onverschilligheid van de regering.

Terwijl Lula voor de kapitalisten en het IMF een betrouwbare factor werd, stootte hij op steeds meer verzet bij zijn achterban. Die verkoos de ex-schoenpoetser en ex-vakbondsman tot president, maar kreeg een koude douche toen de eerste besparingsplannen op tafel lagen, nauwelijks drie maanden na Lula’s verkiezing. De discussies over de nood aan een nieuwe arbeiderspartij volgden snel. Concreet werden die pas met de uitsluiting van 4 PT-parlementsleden, die weigerden de pensioenhervormingen te stemmen. Dit leidde tot de vereniging van de “PT-radicalen” – zo noemt men de dissidenten – met een aantal vakbondsafdelingen en radicaal-linkse partijen binnen een nieuwe partij: de PSol.

Socialismo Revolutionario, de Braziliaanse zusterorganisatie van LSP/MAS, riep reeds eerder op voor een nieuwe arbeiderspartij en speelde een belangrijke rol in het tot stand brengen van de PSol. Hoewel het niet zeker is hoe deze partij zal ontwikkelen – de politieke krachten erin verschillen sterk van elkaar – is het nu al duidelijk dat ze over een enorm potentieel beschikt.

De interventie van de PSol tijdens de eerste 2 dagen van het Forum zorgde ervoor dat het WSF, voor wat betreft jongeren en arbeiders, gedomineerd werd door vragen over PSol. Meer dan 1800 deelnemers maakten van de tweede nationale conferentie van de PSol een zeer geanimeerde gebeurtenis. De discussie spitste zich toe op welke weg vooruit: zich in eerste instantie concentreren op verkiezingsdeelname, of vooral op de strijdbewegingen om Lula het vuur aan de schenen te leggen? De sympathie van de geradicaliseerde jeugd en arbeiders is nog conditioneel. Hun vraag luidt vooral: “hoe vermijden we dat PSol dezelfde weg opgaat als de PT”. De PSol zal daarop moeten antwoorden vooraleer ze het brede strijdinstrument van de strijdbare jeugd en arbeiders kan worden.

Hoogtepunt van het WSF was de meeting met Chavez. Uren vooraf stonden ellenlange rijen in de snikhete zon aan te schuiven. Chavez is populair door zijn confrontatie met het Venezolaanse kapitalisme en het imperialisme en door zijn sociale projecten. Hij wordt gezien als alternatief op het neoliberalisme van Lula. Gevoelig voor de stemming onder de 25.000 toehoorders die het stadion binnenraakten, sprak hij voor het eerst over “socialisme” en citeerde hij diverse revolutionairen.

Alles wijst erop dat Chavez in een meer radicale richting geduwd wordt onder druk van de massa’s die hem in het zadel houden, ondanks herhaalde pogingen tot staatsgreep en lock-outs vanwege de elite. Gelukkig voor Chavez zorgt de hoge olieprijs voor een zekere economische marge. Hierdoor wint hij tijd, maar uiteindelijk zullen de maatregelen die hij tot nog toe nam, niet volstaan. Chavez staat voor een dwingende keuze: ofwel volgt hij de massa’s door de Venezolaanse revolutie te democratiseren en te verdiepen en echt te opteren voor een socialistische maatschappij; ofwel blijft hij ergens halfweg hangen tussen kapitalisme en socialisme, totdat de burgerij voldoende krachten heeft verzameld om Chavez van de macht te stoten en de arbeiders en boeren met nog meer kracht onder de knoet te houden.

Delen: Printen: