Brazilië: beweging van “onderwijsloze studenten” komt op tegen besparingen in het onderwijs

Op het WSF in Porto Alegre, eind januari, hadden we een interview met Renië en Alexandra van MSE, de Braziliaanse tegenhanger van ALS/EGA in België. MSE voert actief campagne tegen de geplande besparingen in het onderwijs, maar ook tegen het elitaire ondemocratische karakter van het onderwijs vandaag.

Jonas Van Vossole

Kan je eens uitleggen wat de MSE juist is?

Alexandra: "De MSE is de Movimento dos Sem Educação. Het is een jongerenorganisatie die zowel onder de scholieren die geen toegang krijgen tot het hoger onderwijs, als met de studenten, strijdt voor de onderwijsrechten van jongeren. Movimento dos Sem Educação betekent eigenlijk “ beweging voor onderwijslozen”. We werken in Brazilië zowel in privé-scholen als in overheidsscholen.

"Onze strijd is vooral gericht tegen de “vestibular”; dat is een ingangsexamen dat alle studenten moeten afleggen om toegelaten te worden in het openbaar hoger onderwijs. Het probleem is dat dit ingangsexamen een klassenverdeling tussen de jongeren veroorzaakt. Kinderen van arbeiders en armere boeren kunnen zo nooit verder studeren. Dat komt omdat de deelname aan het examen duur is, om mee te mogen doen moet je al snel 75 reais op tafel leggen, dat is bijna een half maandloon in Brazilië. Bovendien moet je privé-lessen volgen als je een redelijke kans wil hebben om te slagen voor het examen. Dat maakt dat de universiteiten in Brazilië vandaag vrij elitair zijn."

En op welke manier verzetten jullie je hiertegen?

Reniê: "We hebben al verschillende keren universiteiten bezet. Het gebeurd ook dat we gewoon blijven kamperen op de terreinen van de Univ. Begin vorig jaar organiseerden we bijvoorbeeld ook een betoging aan de USP, de publieke universiteit van São Paulo, waar 600 studenten op af kwamen. Met die betoging eisten we dat de universiteiten ook zouden geopend worden voor de armere lagen van de bevolking. In São Paulo hebben we dan ook de grootste aanhang. Vandaag telt MSE zo’n 800 militanten, maar dat aantal groeit sterk, vooral met huidige hervormingen die de regering Lula doorvoert."

Leg eens uit wat die hervormingen juist inhouden.

Reniê: "Lula, de huidige president, is twee jaar geleden, verkozen als de eerste radicaal linkse president van Brazilië. Lula da Silva is een ex-syndicalist uit de metaalsector, iemand die zelf uit de arbeidersklasse komt. Zijn verkiezing was voor de arme bevolking dan ook een grote overwinning. Hij beloofde toen van te breken met het IMF, het internationale muntfonds en de kapitalistische instellingen.

"Nu, twee jaar later is Lula het gezicht geworden achter de neoliberale hervormingen. In tegenstelling tot zijn belofte maakte hij nieuwe akkoorden met het IMF en betaalde bovendien een grotere som geld af aan de schuldeisers en kapitaalsinstellingen dan ze zelf vroegen. Hij voerde een aantal hervormingen in de vakbonden en arbeidswetgeving door die vooral het patronaat ten goede kwamen.

"Het is dan ook niet toevallig dat op het WSF dikwijls slogans gescandeerd werden als: “Oh, Lula, mas que Horror! Vai para Davoz que é o lugar dos traidores!” Wat zoveel betekent als “Lula, wat een horror, ga naar Davos, dat is de plaats van de verraders”. (In Davos ging op dat moment het wereld economisch forum door, de jaarlijkse bijeenkomst van alle grote multinationals en kapitaalsgroepen, Lula is uiteindelijk ook naar het WEF gegaan – red.)"

En wat houden Lula’s hervormingen concreet in voor het onderwijs?

Alexandra: "Het komt er op neer dat Lula geld neemt van het openbare onderwijs, en het schenkt aan privé-instellingen. Die privé-scholen, zijn scholen die betaald worden door banken en door privé-investeerders, die dan ook hun zegje hebben in de leerstof die gegeven wordt. Daarbij komt nog dat het net de amsten zijn die in deze universiteiten terecht komen, omdat hier geen ingangsexamen nodig is. Van de Braziliaanse jongeren tussen 18 en 23 gaat maar 13 % naar het hoger onderwijs, 77% daarvan gaat naar onderwijs dat gecontroleerd wordt door de bedrijven en banken. Een voorbeeld van hoe het kapitalisme controle heeft over wat jongeren weten en niet te weten krijgen…

"Bovendien zouden met het geld dat Lula nu aan de privé-instellingen geeft twee keer meer plaatsen kunnen vrij gemaakt worden in de publieke universiteiten. En die zijn dringend nodig. Vorig jaar waren er in São Paulo alleen al 60 000 kandidaten voor een universitaire opleiding aan de USP, daarvan zijn er uiteindelijk 8000 aan hun studie mogen beginnen. Dat is onaanvaardbaar, vooral als je weet dat diegenen die hun studie kunnen hebben aanvatten, ook de rijkste waren van alle kandidaten."

Dank je voor het gesprek, en we wensen jullie, vanwege ALS, veel strijdbaarheid in jullie verdere campagnes en acties.

Alexandra, Reniê, en enkele andere kameraden van MSE op het WSF in Porto Allegre

Delen: Printen: